Feldmann & Marschel
frühere Glockengießerei in Nordrhein-Westfalen
From Wikipedia, the free encyclopedia
Feldmann & Marschel war eine Glockengießerei mit Sitz in der westfälischen Stadt Münster. Die Firmengebäude standen in der Loddenheide (Albersloher Weg 100, Halle C, Block 46). Firmeninhaber waren Josef Feldmann (1894–1979) und sein Schwiegersohn Georg Marschel (1911–1968). Das Unternehmen bestand von 1950 bis 1968.
Geschichte

Josef Feldmann war zuvor bei der Firma Petit & Gebr. Edelbrock in Gescher als Glockengießer tätig.[1] Er machte sich dann selbständig und begründete am 1. Januar 1950 sein eigenes Unternehmen; der Betrieb wurde am 24. Mai 1950 eröffnet, das Gewerbe am 7. März 1951 angemeldet.[2] Die Firma geriet später in finanzielle Schwierigkeiten, ab dem 5. Dezember 1960 änderte sich der Name auf Glockengießerei Monasterium Eijsbouts KG. Am 22. März 1968 wurde der Betrieb rückwirkend zum 31. Dezember 1967 abgemeldet,[2] die Firmenunterlagen von der Eifeler Glockengießerei in Brockscheid übernommen.
Das Hauptwerk war der 1956 erfolgte Neuguss des Domgeläuts zu Münster,[3] die größte gegossene Einzelglocke ist der Kardinal (fis0, 7.604 kg).[4]
Mit der Übernahme und Umfirmierung zu „Monasterium Eijsbouts“ wurden in den Kronen der Glocken Eisenarmierungen eingegossen. Durch Rosten dieser Armierungen entstehen irreparable Dauerschäden. Infolgedessen mussten 1997 drei der fünf Glocken in St. Antonius Münster wegen Korrosion durch neue ersetzt werden.[5][6] Selbiges betraf die drei Glocken der Auferstehungskirche in Münster.[7][8][9][10] Sie wurden zu Ostern 2010 durch neue ersetzt.[11] In St. Laurentius Giesel mussten bereits 1971 zwei Glocken wegen Rissbildung ersetzt werden.
Werke (Auswahl)
| Ort | Nominale | Gewicht (in kg) |
Gussjahr | Anmerkungen |
|---|---|---|---|---|
| Eiterfeld, St. Georg | d1–e1–fis1–a1–h1 | 1950 | ||
| Gau-Algesheim, St. Cosmas und Damian | e1–fis1–gis1 | 1950 | ||
| Gildehaus, Ev. St. Anna und St. Maria | b0 | 1950 | ||
| Huckarde, St. Urbanus | d1–e1 | 1950 | ||
| Uttrichshausen, St. Bonifatius | g1–a1–c2–d2 | 1950 | Ergänzung zu einer Glocke (g2) von Gebrüder Ulrich aus Apolda | |
| Münster, St. Servatii | d2 | 650 | 1951 | |
| Oberpfalz, Klosterkirche St. Johannes Evangelist (Kloster Michelfeld) | es1 | ca. 1.300 | 1951 | |
| Albachten, St. Ludgerus | dis1–gis1 | 1952/53 | gis1 (1952), dis1 (1953) | |
| Bühren, St. Johannes der Täufer | a1–d2 | 1952/58 | d2 (1952), a1 (1958) | |
| Derichsweiler, St. Martin | as1 | 1952 | ||
| Freckenhorst, Ev. Pauluskirche | [1 Glocke] | 1952 | ||
| Giesenkirchen, St. Gereon | d1–g1 | 1952 | ||
| Harheim, St. Jakobus[12] | fis1–a1–h1–cis2 | 1.785 | 1952 | |
| Kleingladbach, St. Stephanus | es1–f1 | 1952/58 | f1 (1952), es1 (1958) | |
| Köln, Minoritenkirche | h1–d2 | 440 | 1952/54 | d2 (1952), h1 (1954) |
| Langbroich, St. Mariä Empfängnis | e1–a1 | 1952/58 | a1 (1952), e1 (1958) | |
| Lülsdorf, St. Jakobus | fis1–gis1–a1 | 1952 | ||
| Sedelsberg, St. Petrus Canisius | e2 | 1952 | ||
| Niederbardenberg, St. Antonius | e1–g1 | 1952 | ||
| Röttgersbach, St. Barbara[13] | a1 | 450 | 1952 | St.-Barbara-Glocke |
| Selgersdorf, St. Stephan | f1–as1 | 1952 | ||
| Steckenborn, St. Apollonia | f1–as1 | 1.550 | 1952 | |
| Stetternich, St. Martin | h1 | 1952 | ||
| Südlohn, St. Vitus | c1 | 1952 | ||
| Waltrop, St. Marien | c1–c2 | 1952/58 | c2 (1952), c1 (1958) | |
| Werschau, St. Georg | c2–es2 | 350 | 1952 | |
| Alt-Kuckum, Herz Jesu (2021 profaniert) | g2–b2 | 110 | 1953/56 | g2 (1953), b2 (1956) Umguß einer Glocke von 1892 |
| Bebra, St. Marien | e1–fis1–h1 | 1953 | Zuguss zu einer Patenglocke von 1740 mit dem Schlagton gis1 | |
| Breyell, St. Lambertus | cis1–dis1–fis1 | 4.490 | 1953 | |
| Greffen, St. Johannes der Täufer | h1 | 1953 | ||
| Horbach, St. Heinrich | f2 | 1953 | ||
| Kirchhellen, St. Johannes der Täufer | g1 | 1953 | ||
| Merkstein, St. Willibrord[14] | fis1 | ca. 650 | 1953 | St.-Sebastian-Glocke |
| Münster, Hl. Kreuz | des1–es1–f1–as1 | 1953 | ||
| Viersen, St. Remigius | gis0–h0–dis1–fis2–gis2 | 10.070 | 1953 | Zuguss zu zwei historischen Glocken von 1506 und 1526 mit den Schlagtönen cis1 und dis2 |
| Vochem, St. Matthäus | g1–a1 | 1953 | ||
| Werne, Maria Frieden | ges1–as1–b1 | 1953 | ||
| Wiesbaden, Maria Hilf | g1 | 1953 | ||
| Brual, St. Bernhard | e2 | 1954 | ||
| Burtscheid, St. Johann Baptist | des1–es1–as1 | 1954 | ||
| Dinslaken, St. Vincentius | d1 | 1954 | ||
| Grefrath, St. Stephanus[15] | d1–f1–g1 | 3.400 | 1954 | |
| Greven, St. Maria Himmelfahrt | e1–g1–a1–h1 | 1954 | ||
| Hetzerath, St. Josef | b1 | 1954 | ||
| Kraudorf, St. Gertrud | gis1–h1 | 1954 | ||
| Lindern, St. Johann Baptist | a1 | 450 | 1954 | |
| Monheim, St. Gereon | fis1–a1–h1 | 700 | 1954/63 | fis1 (1954), a1–h1 (1963) |
| Neuss, St. Barbara | as1–b1–des2 | 1.080 | 1954 | |
| Niederzier, St. Cäcilia | es1–c2 | 1954/59 | c2 (1954), es2 (1959) | |
| Petersdorf, Ev. St. Johannis | cis1 | 2.300 | 1954 | |
| Schledehausen, Ev. St. Laurentius | b1–es2 | 1954 | ||
| Uetterath, St. Mariä Himmelfahrt | g1–d2 | 1954 | ||
| Würselen, St. Sebastian | cis1 | 1954 | ||
| Bad Schwartau, Maria Königin | fis2 | 1955 | ||
| Berlin, St. Canisius | d1–e1–fis1–a1 | 3.570 | 1955 | |
| Blumenviertel, St. Jakobus | g1–h1 | 1955 | ||
| Bünde, Ev. Laurentiuskirche | [1 Glocke] | 1955 | ||
| Charlottenburg, St. Thomas von Aquin | as1–b1–c2 | 1955 | ||
| Diessem, St. Antonius | g1 | 650 | 1955 | |
| Dinslaken, St. Jakobus[16] | g1–h1 | 830 | 1955 | |
| Eschershausen, Hl. Familie | [2 Glocken] | 1955 | ||
| Esens, St. Willehad | a2 | 1955 | ||
| Forst, St. Bonifatius | f1 | 1955 | ||
| Hilden, St. Konrad | fis1–a1–h1–cis2 | 1955 | ||
| Kaster, St. Georg | as1 | 1955 | ||
| Mühlhausen, Liebfrauenkloster | b1–c2–d2–f2 | 1955 | ||
| Mündelheim, St. Dionysius | g1–a1 | 1955 | ||
| Nievenheim, St. Pankratius | cis1–gis1–a1 | 1955 | ||
| Oberkrüchten, St. Martin | f1–g1–a1–c2 | 1955 | ||
| Rheindorf, St. Aldegundis | b1–c2 | 1955 | ||
| Weeze, St. Cyriakus | cis1–dis1–e1–fis1–gis1–h1 | 6.380 | 1955 | |
| Ahlen, St. Bartholomäus | b1 | 304 | 1956 | |
| Bottrop, St. Cyriakus | c1–es1–f1–g1 | 5550 | 1956 | |
| Breberen, St. Maternus | dis1–fis1–gis1–h1 | 1956 | ||
| Düren, Klinikkirche Herz Jesu | h1–d2–e2 | 1956 | ||
| Eitorf, St. Patricius | as1–b1–c2 | 1956 | ||
| Lübeck, St. Vicelin | c2 | 1956 | ||
| Münster, Dom St. Paulus (Domgeläut) | fis0–gis0–h0–cis1–(e1)–fis1–gis1–h1–cis2–e2 | 19.591 | 1956 | 9 von 10 Glocken (e1 ist Ankauf aus Schermbeck) |
| Oberdrees, St. Ägidius | f1–as1 | 1956 | ||
| Obereip, St. Franziskus Xaverius | gis2–h2 | 1956 | ||
| Ottmarsbocholt, St. Urban | g1–c2 | 1956 | ||
| Roxel, St. Pantaleon | d1 | 1956 | ||
| Rüdesheim, St. Jakobus | b1–c2 | 1956 | ||
| Schöneberg, Ev. Michaelskirche | g1–h1–d1 | 1956/59 | d1–h1 (1956), g1 (1959) | |
| Siemensstadt, Ev. Christophoruskirche | cis1–fis1 | 1956 | ||
| St. Jürgen, St. Vicelin | c2 | 1956 | ||
| Verlautenheide, St. Hubert | g1–a1–h1–d2 | 1956 | ||
| Wolbeck, St. Nikolaus | d1 | 1956 | ||
| Binsfeld, St. Gertrud von Nivelles | gis1 | 1957 | ||
| Büderich, St. Peter[17] | e1–fis1–a1 | 2.440 | 1957 | |
| Düsseldorf, Düsseldorfer Jonges[18] | e2 | 265 | 1957 | Heimatglocke |
| Gesundbrunnen, St. Petrus | g1–a1–b1–f2 | 1957 | ||
| Hersel, St. Aegidius | gis1–b1–cis2–dis2 | 1957 | ||
| Laggenbeck, St. Maria Magdalena | e1 | 1957 | ||
| Legden, St. Brigida | as1 | 1957 | ||
| Lützenkirchen, St. Maurinus | d1 | 1957 | ||
| Mingerode, St. Andreas | g1 | 1957 | ||
| Rahser, St. Notburga | c1–e1–g1–a1 | 5.133 | 1957 | |
| Rumbeck, Klosterkirche St. Nikolaus (Kloster Rumbeck) | f1–as1–b1–c2 | 1957 | ||
| Rurdorf, St. Pankratius | [2 Glocken] | 1957 | ||
| Spandau, Ev.Weihnachtskirche | fis1–a1–h1 | 1.335 | 1957 | |
| Stratum, St. Andreas | as1–b1 | 1957 | ||
| Styrum, St. Albertus Magnus | a1–c2–d2 | 1957 | ||
| Thiergarten, Herz Jesu | h1–cis2 | 1957 | ||
| Winkhausen, Christ König | g2 | 1957 | ||
| Alkenrath, St. Johannes der Täufer | h1–cis2 | 530 | 1958 | |
| Arnoldsweiler, St. Arnold | d1 | 1958 | ||
| Bergstein, Hl. Maurische Märtyrer | f1 | 1958 | ||
| Berlin, St. Paulus[19] | e1–fis1–g1–a1–h1 | 2.940 | 1958 | |
| Bottrop, Hl. Kreuz | [5 Glocken] | 1958 | ||
| Bösensell, St. Johannes Baptist | fis1–dis2 | 1958/64 | dis2 (1958), fis1 (1964) | |
| Broich, St. Philippus und Jakobus | a1–d2 | 1958 | ||
| Dülken, Herz Jesu[20] | es1–g1–b1 | 1958 | ||
| Hoffnungsthal, St. Servatius | h1–cis2–dis2–fis2 | 1958/60/69 | h1–cis2 (1958), dis2 (1960), fis2 (1969) | |
| Hüttenheim, Mariä Himmelfahrt | e–fis–g–h | 1958 | ||
| Jaderberg, Hl. Kreuz | gis2 | 1958 | ||
| Köln, St. Johann Baptist | es1–ges1–as1–b1–ces2–des2 | 3640 | 1958/59 | es1–ges1 (1958), as1–b1–ces2–des2 (1959) |
| Koslar, St. Adelgundis | e1–a1–h1 | 1958 | ||
| Linnich, St. Martinus | d1–fis1–a1 | 1958 | ||
| Mönchengladbach, St. Albertus | h1–d2–e2 | 1958 | Seit 2025 in Tereszpol-Zaorenda | |
| Mühlhausen, St. Heinrich | e1 | 1958 | ||
| Münster, St. Joseph | h0–d1–e1–g1–a1 | 1958 | ||
| Oldenburg, St. Marien | h1 | 1958 | ||
| Rheine, St. Dionysius | g1 | 707 | 1958 | Marienglocke |
| Schophoven, St. Barbara | e1–g1–a1 | 1958 | ||
| Schortens, Hl. Dreifaltigkeit | d2–f2 | 1958 | ||
| Tegel, St. Bernhard | e1–fis1–gis1–a1 | 2.560 | 1958 | |
| Amern, St. Georg | c1–es1 | 1959 | ||
| Born, St. Petrus | gis1 | 520 | 1959 | |
| Braunsrath, St. Clemens | d1–e1–fis1–g1 | 1959 | ||
| Gelsenkirchen, Hl. Kreuz | cis1–e1–fis1–gis1–a1 | 1959 | cis1–e1–fis1–gis1–a1 transloziert nach Evenkamp, St. Konrad | |
| Gremmendorf, St. Ida | g1–b1–c2 | 1959 | ||
| Heinigen, Klosterkirche St. Peter und Paul | a1–h1 | 1959 | ||
| Langschede, St. Konrad | fis1–gis1–h1 | 1959 | ||
| Münster, Ev. Auferstehungskirche | h1–d2–e2 | 1959 | 2010 wegen Korrosion in den Kronen durch drei neue Glocken der Glockengießerei Petit & Gebr. Edelbrock ersetzt | |
| Münster, St. Elisabeth | e1–fis1–gis1–h1–cis2 | 1959 | h1 transloziert nach Evenkamp, St. Konrad | |
| Sontra, Ev. St. Marien | a1–c2–d2 | 1959 | ||
| Stahldorf, St. Bonifatius | es2 | 187 | 1959 | |
| Steinfeld, Benediktinerinnen-Priorat | fis2–a2–h2 | 1959 | ||
| Vorst, St. Antonius[21] | f1–g1–b1–c2–d2 | 4.466 | 1959 | |
| Wetten, St. Petrus | f1 | 956 | 1959 | Friedensglocke |
| Aachen, St. Martin | es1–f1–g1 | 3.100 | 1960 | Seit 2006 in Hausen, St. Pius |
| Brüggen, St. Nikolaus | d2–e2–fis2 | 1960 | ||
| Kreyenbrück, St. Michael | dis1–fis1–gis1–h1 | 1960 | ||
| Mausbach, St. Markus | a2 | 1960 | ||
| Borsigwalde, Allerheiligen | g1–b1–c2–d2–e2–f2–g2–a2–b2–h2–c3–cis3–d3 | 1961 | Als Carillon genutzt | |
| Dietrichsfeld, St. Christophorus | d2–e2–g2 | 1961 | ||
| Freialdenhoven, St. Mauritius | b1 | 370 | 1961 | |
| Kirchhoven, St. Hubertus | dis1–fis1–b1 | 1961 | ||
| Kleve, Stifts- und Propsteikirche St. Mariä Himmelfahrt | c1–es1–f1–g1 | 1961 | ||
| Münster, St. Antonius | d1–e1–f1–g1–a1 | 1961 | 1997 wegen Korrosion in den Kronen die Glocken d1–e1–g1 durch drei neue Glocken der Glockengießerei Rincker ersetzt | |
| Münster, Ev. Matthäuskirche | fis1–a1–h1 | 1961 | ||
| Würm, St. Gereon | d1 | 1961 | ||
| Giesel, St. Laurentius | gis1–h1 | 1962 | 1971 wegen Rissbildung durch zwei neue Glocken der Glockengießerei Petit & Gebr. Edelbrock ersetzt | |
| Grasleben, St. Norbert | [2 Glocken] | 1962 | ||
| Merkstein, St. Johann Baptist | d2 | 1962 | ||
| Neufeld, St. Bonifatius | f–as–b | 1962 | ||
| Xanten, St. Viktor | e1 | 1962 | ||
| Höngen, St. Lambertus | es1–f1–as1 | 1963 | ||
| Loga, St. Marien | d1–e1–g1–a1 | 1963 | ||
| Werne, St. Johannes | e1–fis1–gis1–h1–cis2–e2 | 1964 | ||
| Düren, St. Josef | fis1 | 1965 | ||
| Lowick, St. Bernhard | as1–b1 | 1965 | ||
| Niederbonsfeld, St. Engelbert | gis1–h1–e2 | 1965/66 | gis1–h1 (1965), e2 (1966) | |
| Boscheln, St. Fidelis | e1–g1–a1–h1 | 1966 | ||
| Emmerich, St. Martini | a0–e1–fis1–a1 | 1966 | ||
| Münster, St. Margareta | e1–g1–a1–c2 | 1966 | ||
| Übach, St. Dionysius | cis1–fis1 | 1966 | ||
| Tecklenburg, St. Michael | b1–c2–d2 | 1967 | ||
| Essel, Hl. Geist | a1–h1–c2–e2 | (?) | ||
| Großenbaum, St. Franziskus | g1–a1 | (?) | ||
| Walsum, St. Ludgerus | fis1–a1–h1–cis2 | (?) |
Literatur
- Bernd Haunfelder, Edda Baußmann, Axel Schollmeier: „Ein wunderherrliches Werk“. Die Feierlichkeiten zum Wiederaufbau des Domes in Münster 1956. Aschendorff, Münster 2006 (ISBN 978-3-402-00428-9).
- Kirche+Leben 1956.
- Westfälische Nachrichten 1980.