Guinau language
Extinct Arawakan language of Venezuela
From Wikipedia, the free encyclopedia
Guinau is an extinct Arawakan language of Venezuela,[1] formerly spoken along the Merevarí River, a tributary of the Caura River.[2] It has been sometimes considered a dialect of closely related Baré.[3] It is classified in the Rio Negro branch by Ramirez and França (2019).[4]
Vocabulary
Loukotka (1968)
Loukotka (1968) gives the following basic vocabulary items for Guinau:[5]
| gloss | Guinau |
|---|---|
| head | in-chéue |
| eye | na-uízyi |
| hand | n-kábi |
| water | úne |
| fire | chéke |
| sun | gamũhũ |
| house | báni |
| tapir | zéma |
| maize | yúnu |
| one | abamédzya |
| two | abiamáka |
Schomburgk (1848)
⟨ae, ui⟩ represent one sound.[2]
| Guinau | Gloss | Guinau | Gloss | Guinau | Gloss |
|---|---|---|---|---|---|
| nisi | hair | totoli | knee | yamkassi | forest |
| intshebu | head | katabu | leg | wamityo | savannah |
| teiburri | front | unkui | ankle | tshaeke-weima | firewood |
| ‘nawisi | eyes | intshibe | foot | tsaba | mountain |
| intseibu | eyelashes | intshibihanshi | toes | tshiba | rock |
| intseibitzi | eyebrow | intshibi-arahu | large toe | tshimari-tshebi | bow |
| ‘nawisi tate | eyelid | intshibi-hityu | little toe | tshimari | arrow |
| intshe | nose | abba | father | wataba | blowpipe |
| ‘noma | mouth | amma | mother | hoih | war club |
| intariha | lips | papa aeyeweni | grandfather | makuri | poisoned arrow |
| ‘nahae | teeth | paki homorra | grandmother | ennehri | poisoned blowdart |
| tashini | tongue | yaenari | son | takaru | basket for carrying burdens |
| ‘nuabbi | neck | integh | daughter | tshachi | basket peculiar to the Guinau |
| kaukshi | cheeks | enari | husband1 | umatagh | pot |
| kakuta | chin | hennau | wife | urukuma | matappa |
| intsanima | beard | yiwieni | brother | manari | sieve for sifting cassava flour |
| ‘noaku | shoulder | matyu | sister | tshiba | cassava rasp or grater |
| takanne | elbow | apaharikari, apaheu | man | manokanna | jaguar |
| inkabo-akui | wrist | arriekyebo, apahoko | woman | murayu | forest deer |
| inkabo | hand | emi | boy | purrika | "savannah deer" (Pampas deer?) |
| kabhanshi | finger | hinahutyu | girl | karriaku | "smallest deer" (gray brocket?) |
| nabau-ita | fingernail | kati | earth | kwashi | dog |
| inkabo-yau | thumb | tsheke | fire | tsaema | tapir |
| inkabo | first finger | waenu | heaven | weiyurumish | agouti |
| inkabo-yetsebi | second finger | kamuhu | sun | weiyuru | laba |
| inkabo-metahi | third finger | kewari | moon | ontsaha | fish |
| inkabo-hityuna | little finger | yuwinti | stars | wamiri | cock |
| intana | arm | kaburitu | clouds | hinnau | hen |
| untoko | breast | awetshi | wind | merishi | collared peccary |
| undura | belly | hia | rain | kerauka | white-lipped peccary |
| taiïburu | navel | keimari | thunder | wuisha | calabash |
| ‘nishinni | heart | kanhi | lightning | paru | plantain |
| pashita | ribs | oni | water | mekuru | banana |
| ‘naeta | skin | arahauko | river | kantyeri | cassava |
| ‘nuiya | blood | pani | house | tsari | cassava bread |
| ‘naetina | flesh | moimahi | grass | teweshi | yam |
| ‘nabi | back | tamon-hiha | tree | ka-uh | sweet potato |
| pashi | thigh | tamona-yeka | flower | urari | curare poison |
| Guinau | Gloss | Guinau | Gloss |
|---|---|---|---|
| yawari | coaita | kewakanni | day |
| piyawu | bat | ewi | knife |
| wari | savnnah dog | supara | cutlass |
| kabihi | South American coati | maria | axe |
| ibiha | yawari | wotshi | fishhooks |
| tebishima | pale-throated sloth | mavassi | razor |
| waetu | nine-banded armadillo | kirre-kirre | file |
| marano | Brazilian three-banded armadillo | meiyuru | glass beads |
| keyu | capybara | kurarashi | red glass beads |
| kurishai | Brazilian porcupine | irashi | scissors |
| ikuri | giant anteater | wannamari | looking glass |
| karihu | Brazilian squirrel | arripiriru | pin |
| muna | Bolivian river dolphin | makutsi | needle |
| kukui | harpy eagle | tsaeworrioko | blue, green |
| kweh | toco toucan | kannioko | red |
| tshiwari | black curassow | kritoko | yellow |
| dako | bellbird | kahauko | black |
| iïya | hoatzin | parioko | white |
| kwano | rock manakin | aha | yes |
| maradi | guan | egho marina | no |
| kuyuwi | white-headed guan | nia | to weep |
| karima | anhinga | tshakeitaba akakutyu | to laugh |
| tujuju | jabiru | ||
| marima | cocoi heron | ||
| wanare | waccara (white crane) | ||
| kunashimitzi | roseate spoonbill | ||
| huroma | Muscovy duck | ||
| visishiu | white-faced whistling duck | ||
| kuttua | neotropic cormorant | ||
| warrara | Arrau turtle | ||
| tarrikea | "small turtle" | ||
| kaiman | American crocodile | ||
| arraiyemanno | lizard | ||
| warramaka | green iguana | ||
| turraena | timber rattlesnake | ||
| mattari | boa constrictor | ||
| tshibau | frog | ||
| tukurau | blacksmith tree frog | ||
| timarui | ocellate river stingray | ||
| umaha | redeye piranha | ||
| yarinuni | Electrophorus electricus | ||
| mawishi | blunt shell | ||
| kuibashi | "savannah shell" | ||
| matutu | shell sp. | ||
| takutaku | shell sp. | ||
| toma-kurimashi | crab | ||
| tshitabo | shrimp | ||
| tsiwoyu | scorpion | ||
| araru | tarantula | ||
| ikyeba | Scolopendra morsitans | ||
| tawai | grasshopper | ||
| hannejo | mosquito | ||
| tshika | Tunga penetrans | ||
| mawni | sandfly | ||
| ureta | flea | ||
| tshaeweta | louse | ||
| pareita | 1 | ||
| yamika | 2 | ||
| piampatyam | 3 | ||
| kereha | 4 | ||
| abba kawika | 5 | ||
| yamunakatsi | 6 | ||
| abba kabo watyam kab | 8 | ||
| tshannaha ishaka akati | 9 | ||
| abba kubba-kack | 10 | ||
| tshohi | north | ||
| abbabatassi | south | ||
| kamahu atsina | east | ||
| kamahu asslabo | west | ||
| kibau | night |
Notes
- Also means "'man' in a general sense"