Dryopteris filix-mas
especie de plantas
From Wikipedia, the free encyclopedia
El helecho macho (Dryopteris filix-mas) es un helecho de los más comunes de la familia Dryopteridaceae.
| Helecho macho | ||
|---|---|---|
|
| ||
| Taxonomía | ||
| Reino: | Plantae | |
| División: | Monilophyta | |
| Clase: | Filicopsida | |
| Orden: | Polypodiales | |
| Familia: | Dryopteridaceae | |
| Género: | Dryopteris | |
| Especie: |
Dryopteris filix-mas (L.) Schott, 1834 | |
Distribución y hábitat
Es natural del hemisferio norte templado, de Europa, Asia y Norteamérica. Crece mejor en áreas sombreadas, y es particularmente ubicado en bosques. Es mucho menos abundante en Norteamérica que en Europa.
Se le llama "macho" en diferencia con el más delicado "helecho hembra" Athyrium filix-femina.



Descripción
Posee un rizoma rollizo y grueso, confundiéndose con la raíz, y da origen a frondes pecioladas, primero enrolladas como cayado y cubiertas de escamas castañas. Las hojas tienen un hábito de crecimiento ascendente, alcanza una longitud máxima de 15 dm, con una sola corona en cada pie de raíz. Son bipinnadas, con 20-35 pinnas en cada lado del raquis. Las pínulas son algo romas, y lobuladas iguales en todo su contorno. Los culmos se cubren con escamas anaranjadas beige. En la cara abaxial de las láminas maduras se desarrollan en dos filas 5 a 6 soros. Cuando las esporas maduran en agosto a noviembre, el indusium comienza a secarse, ayudando en la dispersión de las esporas.
Esta especie híbrida fácilmente con Dryopteris affinis (helecho macho escamoso) y con Dryopteris oreades (helecho de montaña).
Farmacognosia
- Historia
La raíz era usada, hasta hace poco, como antihelmíntico para expulsar Cestodas. Y antes se lo referenciaba en antiguas literaturas como helecho de los gusanos. También crece como helecho ornamental en jardines. También es usado para la psoriasis. Se tiene que hacer una infusión y dejarlo reposar, pero en vez de beberlo como todas las infusiones, tienes que esparcirlo con un algodón por la piel afectada. La Sociedad Mexicana de Historia Natural, a finales del siglo XIX la reporta como antiparasitario.
Para el siglo XX la Sociedad Farmacéutica de México la indica como antiparasitario y Maximino Martínez repite la información como antiparasitario además de oxitócico.
- Fitoquímica

En el rizoma de este helecho se han identificado los compuestos policétidos quinoideos, albaspidina BB, tris-para-aspidina BBB, deaspidina, tris-deaspidina, ácidos filíxicos BBB, PBB y PBP, flavaspídico BB, tetra-flavaspídico BBB y tris-flavaspídico BBB; y los componentes bencénicos aspidina, para-aspidina BB, aspidinol, deaspidina BB, filicina, ácido filicílico y ácido flavaspídico, también contiene un aceite esencial, resina, taninos, un principio amargo, el glicósido filixolina.
En las partes aéreas se han detectado los flavonoides astragalina, camferol, epi-catequina, driopterina, leucocianidina, leucodelfinidina, leucopelargonidina, procianidina B-2, quercetina e isoquercetina; y los componentes fenólicos ácidos clorogénico y 5-cafeoil-clorogénico.[1]

Taxonomía
Dryopteris filix-mas fue descrita por (L.) Schott y publicado en Gen. Fil. , pl. 9. 1834.[2]
Dryopteris: nombre genérico que deriva del griego dryopterís = nombre de un helecho. En Dioscórides, de helecho (gr. pterís) que nace sobre los robles (gr. drys)]
filix-mas: epíteto latino que significa "helecho macho".[3]
- Aspidium filix-mas (L.) Sw.
- Lastrea filix-mas (L.) C.Presl
- Lastrea officinalis Bubani
- Nephrodium filix-mas (L.) Strempel
- Polypodium filix-mas L.
- Polystichum cristatum auct.
- Polystichum filix-mas (L.) Roth
- Tectaria filix-mas (L.) Cav.[4]
- Aspidium depastum Schkuhr
- Aspidium erosum Schkuhr
- Aspidium expansum D. Dietr.
- Aspidium filix-mas (L.) Sw.
- Aspidium mildeanum Göpp.
- Aspidium nemorale (Salisb.) Gray
- Aspidium opizii Wierzb.
- Aspidium umbilicatum (Poir.) Desv.
- Aspidium veselskii Hazsl. ex Domin
- Dryopteris × bohemica Domin
- Dryopteris patagonica Diem
- Nephrodium crenatum Stokes
- Polypodium heleopteris Borkh.
- Polypodium nemorale Salisb.
- Polypodium umbilicatum Poir.
- Polystichum polysorum Tod.[5]
Nombre común
- Castellano: dentabron, dentabrón, helecho, helecho macho, lafaleita, portaestandartes.