Tiefsee-Beilfische
Familie der Ordnung Maulstachler
From Wikipedia, the free encyclopedia
Die Tiefsee-Beilfische (Sternoptychidae, griechisch „sternon“ = Brust, „ptyxis“ = Falte), auch Silberbeilfische genannt, sind eine im Atlantik, im Pazifik und im Indischen Ozean lebende Familie von Tiefseefischen aus der Ordnung der Maulstachler (Stomiiformes).
| Tiefsee-Beilfische | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Argyropelecus aculeatus | ||||||||||||
| Systematik | ||||||||||||
| ||||||||||||
| Wissenschaftlicher Name | ||||||||||||
| Sternoptychidae | ||||||||||||
| Gill, 1863 |
Merkmale
Tiefsee-Beilfische werden 2 bis 14 Zentimeter lang. Sie haben einen plumpen Körper mit deutlich abgesetztem Schwanzstiel und einer silbrigen, stark reflektierenden Färbung[1] (daher auch die Trivialnamen der Familie). Das Maul ist oberständig, die Augen sind nach oben gerichtet. An der Unterseite des Körpers befinden sich Leuchtorgane.[1] Die Anzahl der Branchiostegalstrahlen liegt bei 6 (Gattung Sternoptyx) oder 10 (alle übrigen Gattungen). Eine Pseudobranchie, die bei den meisten anderen Maulstachlern reduziert ist oder verloren ging, ist bei den Tiefsee-Beilfischen vorhanden. Die Fettflosse ist klein.[2] Schuppen fehlen oder fallen leicht ab. Bei sterbenden Tiefsee-Beilfischen glimmen die Leuchtorgane lange nach. Ihre Eier sind planktisch und werden durch eingelagerte Öltropfen in der Schwebe gehalten.
Systematik
Es gibt fast 80 Arten in zehn Gattungen. Die Familie wird heute nicht mehr in zwei Unterfamilien (Maurolicinae und Sternoptychinae) mit unterschiedlichen Körperformen unterteilt, da sich beide als nicht monophyletisch erwiesen haben.[1]
Innere Systematik der Sternoptychidae nach May et al. 2026:[1]
|



(Maurolicus muelleri)






- Gattung Araiophos
- Araiophos eastropas Ahlstrom & Moser, 1969
- Gattung Argyripnus
- Argyripnus atlanticus Maul, 1952
- Argyripnus boreopacificus Prokofiev, 2017
- Argyripnus brocki Struhsaker, 1973
- Argyripnus electronus Parin, 1992
- Argyripnus ephippiatus Gilbert & Cramer, 1897
- Argyripnus iridescens McCulloch, 1926
- Gattung Argyropelecus
- Argyropelecus aculeatus Valenciennes, 1850
- Argyropelecus affinis Garman, 1899
- Argyropelecus gigas Norman, 1930
- Argyropelecus hemigymnus Cocco, 1829
- Argyropelecus lychnus Garman, 1899
- Argyropelecus olfersii (Silberbeil) (Cuvier, 1829)
- Argyropelecus sladeni Regan, 1908
- Gattung Danaphos
- Danaphos oculatus (Garman, 1899)
- Gattung Maurolicus
- Maurolicus amethystinopunctatus Cocco, 1838
- Maurolicus australis Hector, 1875
- Maurolicus breviculus Parin & Kobyliansky, 1993
- Maurolicus imperatorius Parin & Kobyliansky, 1993
- Maurolicus inventionis Parin & Kobyliansky, 1993
- Maurolicus japonicus Ishikawa, 1915
- Maurolicus javanicus Parin & Kobyliansky, 1993
- Maurolicus kornilovorum Parin & Kobyliansky, 1993
- Maurolicus mucronatus Klunzinger, 1871
- Maurolicus muelleri (Lachshering) (Gmelin, 1789)
- Maurolicus parvipinnis Vaillant, 1888
- Maurolicus rudjakovi Parin & Kobyliansky, 1993
- Maurolicus stehmanni Parin & Kobyliansky, 1996
- Maurolicus walvisensis Parin & Kobyliansky, 1993
- Maurolicus weitzmani Parin & Kobyliansky, 1993
- Gattung Polyipnus
- Polyipnus aquavitus Baird, 1971
- Polyipnus asper Harold, 1994
- Polyipnus asteroides Schultz, 1938
- Polyipnus bruuni Harold, 1994
- Polyipnus clarus Harold, 1994
- Polyipnus danae Harold, 1990
- Polyipnus elongatus Borodulina, 1979
- Polyipnus fraseri Fowler, 1934
- Polyipnus indicus Schultz, 1961
- Polyipnus inermis Borodulina, 1981
- Polyipnus kiwiensis Baird, 1971
- Polyipnus laruei Vourey et al., 2017
- Polyipnus laternatus Garman, 1899
- Polyipnus latirastrus Last & Harold, 1994
- Polyipnus limatulus Harold & Wessel, 1998
- Polyipnus matsubarai Schultz, 1961
- Polyipnus meteori Kotthaus, 1967
- Polyipnus notatus Harold et al., 2016
- Polyipnus nuttingi Gilbert, 1905
- Polyipnus oluolus Baird, 1971
- Polyipnus omphus Baird, 1971
- Polyipnus ovatus Harold, 1994
- Polyipnus parini Borodulina, 1979
- Polyipnus paxtoni Harold, 1989
- Polyipnus polli Schultz, 1961
- Polyipnus ruggeri Baird, 1971
- Polyipnus soelae Harold, 1994
- Polyipnus spinifer Borodulina, 1979
- Polyipnus spinosus Günther, 1887
- Polyipnus stereope Jordan & Starks, 1904
- Polyipnus surugaensis Aizawa, 1990
- Polyipnus tridentifer McCulloch, 1914
- Polyipnus triphanos Schultz, 1938
- Polyipnus unispinus Schultz, 1938
- Gattung Sonoda
- Sonoda megalophthalma Grey, 1959
- Sonoda paucilampa Grey, 1960
- Gattung Sternoptyx
- Sternoptyx diaphana Hermann, 1781
- Sternoptyx obscura Garman, 1899
- Sternoptyx pseudobscura Baird, 1971
- Sternoptyx pseudodiaphana Borodulina, 1977
- Gattung Thorophos
- Thorophos euryops Bruun, 1931
- Thorophos nexilis (Myers, 1932)
- Gattung Valenciennellus
- Valenciennellus carlsbergi Bruun, 1931
- Valenciennellus tripunctulatus (Esmark, 1871)
Literatur
- Joseph S. Nelson, Terry C. Grande, Mark V. H. Wilson: Fishes of the World. John Wiley & Sons, 2016, ISBN 978-1118342336.
- Kurt Fiedler: Lehrbuch der Speziellen Zoologie, Band II, Teil 2: Fische. Gustav Fischer Verlag Jena, 1991, ISBN 3-334-00339-6