Wikiwand AI

List of medieval Latin abbreviations

From Wikipedia, the free encyclopedia

This article lists brachygraphic Latin abbreviations used in the medieval period. Abbreviations were also used earlier in classical Latin, however this is considered in a separate list, as well as contemporary Latin abbreviations in current usage.

The title page of Cappelli's 1899 Lexicon abbreviaturarum; a dictionary of 14,537 medieval Latin abbreviations.

Introduction

Abbreviations were introduced to early writing to speed up the transcription of spoken word and the writing of letters in business contexts, as well as to save space for monumental epigraphy. In classical Latin, the system of shorthand developed by Tiro was said to involve substitution, whereas the Roman legal tradition used suspension and later Christian writers used contraction.[1]

Publication History

The first major work on Latin abbreviations was published by Alphonse Chassant in 1846, who listed some 5000 individual abbreviated headwords.[2] Charles Trice Martin produced a list of abbreviated Latin words found in English records as an appendix to the 9th edition of Wright's Court Hand Restored in 1879;[3] this was developed into a full independent work The Record Interpreter in 1892, listing some 8600 abbreviated Latin headwords.[4]

A major contribution came in 1899 with Adriano Cappelli's Lexicon Abbreviaturarum; this received updates by the author until the final Cappelli edition in 1929,[5] however the work has been recently updated an republished in its 7th edition (2011).[6] In 1982, Heimann and Kay published The Elements of Abbreviation in Medieval Latin Paleography, an English translation of Cappelli's introductory essay on abbreviation from his 1899 work.[7]

A crowdsourced project by the University of Zurich in 2015 digitised Cappelli's dictionary into an online searchable database of 14,357 headwords.[8][9][10]

List of Medieval Latin Abbreviations

This is an incomplete list Latin abbreviations taken from medieval European documents, primarily focusing on Italy, from the 1929 edition of the Lexicon Abbreviaturarum via the University of Zurich's dataset; in total Capelli listed 14,357 headwords, so only about 10% are reproduced here.[10]

More information Abbreviation, Diplomatic ...
Medieval Latin abbreviations
Abbreviation Diplomatic Expansion Period (s)
a ā annus or aut. IX; XIV; XV m
a á aut. IX; XIV; XV m
A Ắ Antiphona. X; XIV
a a' antiphona or autem. XII–XV; XV
a a. annus. XIV
A A. Accursius or Albericus. XIV
A A: Amen. XI
— ab. Abbas. —
abbassa abbāssa Abbatissa. XV
— abd. Abdiæ. —
abla ābl'a ambula. XIV m
ablo abl'o ablatio. XIV p
ablo ābl'o ambulatio. XIV p
ablom abl'om ablationem. XIV p
abltm abłtm ablativum. XIV f
ablto abłto ablativo. XIV f
abnia abñia absentia. XV
absolem absol'em absolutionem. XV
abst[o]
absto
abst° abstractio. XIV p; XV
abs absʒ absque. XV
ABT A·B·T· Annua...Bima...Trima. VIII
abulo ābul'oʒ ambulationem. XIV m
— a.C. anno Christi or ante Christum. —
acci[s] acciˢ accidens. XIV f
— accֆ accipe. —
— acci~ accipitur. —
acc[n]alr
accnalr
accⁿal'r accidentaliter. XIII f; XVI p
— Accu (De) Accusationibus. —
Accur Accur. Accursius. XV
— a'cls æcclesia or ecclesia. —
aCn a.C.n. ante Christum natum. XV
ac[o] ac° actio. XV
— act'. Actus (Apostolorum). —
acta actā activa. XIII f
act[lr] actˡ'ʳ actualiter. XIV m
— A.D. Anno Domini. —
ad
a[d]
ađ aliud. XIV; XIV p
add addʒ adderet. XIV p
adh adħ adhuc. XV
— A.D.I. or A.D.J. Anno Dominicæ Incarnationis. —
ADN AD·N· adiutor numerorum. VII
adn adń ad nomen. VII
adn[l] adnˡ'ʒ adnihilet. XIII f
ad[o] ad° (ex) adverso or aliquod. XIV p
adq adq adque, atque. IX p; XV
adr a·d·r· anno dominicæ resurrectionis. XIV
ad[s] adˢ adversus. XV
ad adʒ adest. XIV
adt ad=t adesset. XIII p
— A·E·C·E·U At ego contra eam vindico. —
AF AF affectus. VIII
AF AF· ad finem. VIII
AF A·F· ante factum or actum fide. VIII
AFF A·F·F· Annum faustum felicem. VIII
aff[o] aff° affirmatio. XIII f
agd
ag[d]
agð agendum. XIV; XV
age agẽ agere. XIV
— agg. Aggei (Prophetia). —
agl āgl' angelis. XIII p
agls āgl's angelus. XIII f
AGMAGD AG·MAG·D Agens Magistratum dixit. VIII
AGN AḠN· Agnus. XIV
ag[r] agʳ agitur. XIV m
agsti āḡsti Augusti. XV
AGV AG·V Agens vices. VIII
aial aīał animalis. XIV m
aie aīe animæ. XIII f
— a'is aliis. —
al al. Albertus, Albericus, alibi. XV
a[l]
al
al' or aˡ animal. XIV; XIV p; XV m
ala ała alia. XII m
Alb Alb. Albericus or Albertus (Papiensis). XV
a[l]d
al[d]
ald
ald' aliud. XIV; XV; XV p
Ald Ald. Aldricus. XIII
ale al'e animale. XIV m
alia al'ia animalia. XIV p
all
alla
all or allā alleluia. IX; XIII
All All Allegata. XV
all ałł alliis (aliis). XIII p; XIV p
All Ałł. Allegoria. XIV
aln ałn aliquando. XIV f
Alpa Al.pa. Albertus papiensis. XIV
alr alŕ aliter. XIV
als ałs alias or aliis. XV
alui[s] alủiˢ alumnis. XIV
Aλ Aλ Talentum. VIII
AM A.M. Ave Maria. —
amiclo āmīcl'o amminiculo. XIII f
ami9 amí9 amicum. XIII m
amo[r] āmoʳ amovetur. XV
AN AÑ anni. VII
a[n]
an
aⁿ ante. XI m; XIV m; XV
anatha anatħa anathema. XIV m
AND A.N.D. Anno Nativitatis Domini. XIV p
— anđ Andegavensis. —
andca anđca antedicta. XV
— Ang. Angelus (de Perusio). —
angl
an[l]
angł or anˡ' angelis. XIV; XIV p
annlis annłis annualis. XV
annlr annłr annualiter. XV
ANNP ANN·P Annonæ Præfectus. VIII
ano an.o. ante omnia. XV
Ant de But Ant.de.But. Antonius de Butrio. XV
— anułł a nulla (ora). —
— Ańʒ Anzianis. —
a[or]
aor
ãor maior. XV; XV f
a[o]s a°s alios. XIV m
a[o]t a°t aliquot. XIII p
— Ap. (De) appellationibus. —
ap[d]
apd
apd' apud. XIII p; XIV p
— apłi Apostoli. —
apls apłs apostolus. XIII
APM A·P·M· annorum plus minus. VIII
— ap. ob. re. appellationis obstaculo remoto. —
— Aposta. (De) Apostatis. —
apostls apostłs apostolus. XV
appe[l] appeˡ' appetibilis. XV
appellre appell.rē. appellatione remota. XV
appllois appłłois appellationis. XIII f
APPO A·P·PO apud præfectum prætorio. VIII
appom appōm appositionem. XIV p
app[r] appʳ appellatur or appretiator. XIV; XV
aprl aprł aprilis. XI p
aps aps apostolus. IX
APT A·P·T· ad potestatem tuam. VIII
AQIS AQI·S· Aquilana Stipulatio. VIII
Ar Ar. Ardizione (Jacopo di) or argumentum. XIV
a[r] aʳ aliter or maior. XV; XV f
ar a'r a meridie. XIII f
— Arbí. (De) Arbitris. —
Arch Arch. Archidiaconus. XV
archd archð archidiaconus. XII
— arcħi archiepiscopi —
ArchM Arch·M· Archiepiscopatus Mediolani. XIII f
archopo arcħo or arcħopo archiepiscopo. XIV
Arg Arg. Argumentum. XV
ares āres maiores. XIV
ar[los]
arlos
arłos articulos. XIV p; XV
ar[o] ar° arbitrio, argumento, arguo, articulo. XV
ar[r] arʳ argumentatur. XIV
arta[o] arta° arctatio. XIV m
arti[l] artiˡ' articulis. XIV p
art[x] artˣ artifex. XIV p
a[s]
as
aˢ alias or antecedens. XIV; XIV f
ASLF A·S·L·F· a sua lege fecit. VIII
assig[o] assig° assignatio. XV
assilatur assiłatur assimilatur. XV
ass[r] assʒʳ assentitur. XIV p
AtC At.C. Ante Christum. XV
at[n]
att[n]
attn
atⁿ or attⁿ attamen. XIII p; XIII f; XIV p
atq
at
atq· or atʒ or at7 atque. VII; VIII; X f; XV
Au Au. Aurum. XV
AU AU· Augustus. VIII
au aú autem. IX p
au aủ aut. XIV m
auc a·u·c· anno Urbis conditæ. XIV
aud auð audiat or audituris. XIV
audeca au. de ca. auri de camera (ducali). XV
aud[r]
audr
auðʳ auditur. XV
auet[r]e auētʳe aventuræ. XIV m
aug aūg augusti or augusto. X m; XIII
Augni Auḡni Augustini. XV
au[or] au°ʳ auctor. XIV m
— A·U·PɔS· agens vicem Proconsulis. —
authas authâs authoritas. XV
— authen. authentica or authenticorum. —
avucli avūclī avunculi. XIV m
— awncłs avunculus. —
— B 8. —
b b. ...bus. VIII; VIII–IX; IX; XI; XII; XIII; XIII m; XIII f
B B. Beatus, Bernhardus, Bulgarus. XIII; XIV–XV
b b: or B: ...bus. VIII; VIII–IX; IX; XI; XII; XIII; XIII m; XIII f
b b; ...bus or ...bet. VIII; VIII–IX; IX; XI; XII; XIII; XIII m; XIII f
b ·b'· Bernhardus. XIII f
b bʒ ...bus or ...bet. VIII; VIII–IX; IX; XI; XII; XIII; XIII m; XIII f
— b7 ...bus. —
babl babł Babylonis. XIV
Bal.
Bald
Bal. or Bald. Baldus. XV
ball bałł. balliviæ or ballivis. XII
Band Band. Bandinus. XV
— bar. Baruch. —
— Bartħs Bartholomœus. —
BC B·C· bonorum curator. VIII
BCA BCA· bona caduca. VIII
BEO BĒO Bonorum emptio. VIII
bf b.f. bona fides. X
BFC B·F·C· Bonæ fidei contractus. VIII
BFD BFD Beneficium dedit. VIII
BFO BFO beneficio. XIII
BG B·G· Bona gratia. VIII
BH B·H· Bona Hereditaria. VIII
bibr bib'r bibitur. XIV m
— bīfiʳ beatificari. —
blas błas bladas or blavis. XIII p
blli błłi belli. VIII
bllm bll'm bellum. XIII p
bm bḿ bonæ memoriæ. IX m
— B·M· Boni Mores or Bona Materna. —
— B.M. Beata Maria, Beata Mater, Benemeritus. —
BMN B·MN Bona Munera. VIII
bnd bnđ. benedicti. XI p
bo bõ bona. XIV; XIV f
BOF BŌF Bona Fortuna or Bonum Factum. VIII
bome bo.me. bonæ memoriæ. XIV f
Borch Borcħ Borchardus. XIV p
bord borð bordarius. XI f
bos bōs beatos or bonos. XI
BP BP Bonorum Possessio. VIII
BP B.P. Beatissime Patre, Beatus Paulus, Beatus Petrus. XV
BR BR Bonorum. VIII
BR BR. breve. VII
b[r] bʳ breviter. XIV p
— bŕaui breviavi. —
bs bs ...bus. XII p
bs b's beatus. XIII f
BU B·U· Bona vacantia. VIII
Bul.
Bulg
Bul. or Bulg. Bulgarus. XV
But But. Butrius. XV
BV B.V. Beata Virgo, Beatitudinis Vestræ, bene vale, bene valeatis. XV f
— bz ...bet. —
— C Antisigma. —
C C. Caput, Celestinus, centum, Codex, Comes, Congius. XV
c c. canonis, capitulus, centesimo, civis, confessor, conversus. XV; XV–XVI
c ĉ. confessor or conversus. XV; XV–XVI
Ca Ca. caput. XII
cal cal' caloris. XIV m
cala cała calida or cartula. X f; XII
cala cal'aʒ calidam. XIII
cale cal'e calidæ. XIII
cale całē caliditatem. XII f
Call Call. Calligarius. VIII
cals całs calidus. XII f
canli
can[li]
canłí canoniali. XV
can[r] cānʳ causantur. XIV p
cant cant. canticum. XIV f
ca[o] ca° capitulo. XV
capd
cap[d]
capð capud (caput). XV; XV p
capell capełł capellanis. XV
— capel.mo. (De) capellis monachorum. —
capels capełs capellanus. XV
CAPL CAPL Capitula. IX
capllo capłło capellano. XIII f
caplm capl'm capitulum. XIII f
cap[s] capˢ capitulus. XV
car caŕ caruca. XI f
Card. Card. Cardinalis. XV
cardil cardił cardinalis. XIII p
— cãre curare. —
caria carîa carmina. XIII
carl carl. carlenus. XV
carl carł cartula. XI p
casal cãsal' causalis. XIII
cast[o] cast° castro. XII m
cat c'at creat. XIV
cau cāu casu. XIII f
cau[l] cauˡ' causalis. XIII f
— caůnno Cavronno. —
Caz
Caza
Caz. or Caza. Cazavillanus. XV
— C·C· calumniæ causa. —
CC CC. Carissimus (also plur. Carissimi), Clarissimus, Circum. —
cc čč contra. XII p
cc[a]
cca
c'ca circa. XIV; XV; XV p
— C·C·E· causa conventa est. —
ͻc[r]rit ɔcʳrit concurrit. XV
ͻce[r] ɔceʳ conceditur. XIV m
ͻclo ɔcło conclusio. XIII f
CCPP CC.PP. Clarissimi Pueri. VIII
— ɔd'e concedere. —
ͻdepn ɔdêpnʒ condempnet. XV
ͻd[o]
cdo
ɔd° conditio. VIII; XIII f
ͻe ɔē commune. XIII f
cel ceł celebravit. XV
— Censi. (De) Censibus. —
cet[r]o cetʳo cetero. XV
ͻfco ɔfcoʒ confectionem. XV
ͻfo ɔfō confessio. XIV p
ͻf[s] ɔfˢ confessoris. XIII f
— CH· Christus. —
ch cħ. chorus. XIV p
char cħar chartam. XI f
chr cħr Charintiæ. XII f
CI C.I. Codex Iustiniani. XV
Ci Cí. Civem or Civis. XIV
— CIII 8 or VIII. —
Cip Cip. Ciprianus. XIV
circlo circło circulo. XV
cir9lo cir9l'o circumlocutio. XIV
cis cỉs cæteris. XIII f
cister cister. cisterciensis. XV
cit cit. citatio. XV
— ciúe civitate. —
ͻiug ɔiug coniugis. IX p
ciuilr ciuil'r civiliter. XIV
ciux ćiux coniux. XI f
— cl. clarissimus or clericus. —
Cla Cla. Clarasci (Cherasco). XIV p
— cła Clavenna. —
clasla clasła clausula. XIV p
clci cłci clerici. XV
clcs cłcs clericus. XV
— Cle. Clementinæ or Clementinis. —
— Cle. pe. (De) Clericis peregrinis. —
— Cle.pug.īdu. (De) Clericis pugnantibus in duello. —
— Cler.vena. (De) Clerico venatore. —
CLF CL·F· Classis forensis. VIII
clicis cłicis clericis. XII m
clm çlḿ cœlum. XII m
clr cłr clericus. IX
— cl.u· Clarissimus vir. —
— cl·uu· clarissimorum virorum. —
— CL.V Clarissimus vir. —
— ₵M· Causa mortis or Civitatis Mediolani. —
CMF C·M·F· Clarissimæ memoriæ fœmina. VIII
— C.mo centesimo. —
ͻm[o] ɔm° commodo. XV
CNEECC C·N·EE·C·C· credimus non esse causa conventa. X
cnl cnł concilio. X f
cnlo cnło concilio. X f
ͻ[o] ɔ° communicatio or conclusio. XIV p; XIV m
Co Co. or Colun Columbus. XIV
Cod. Theod. Cod. Theod. Codex Theodosianus. XV
cofoes cōfoēs confessiones. XV
— Cog.le. (De) cognatione legali. —
cogn cogn cognomina. XV
— Cog. spi. (De) cognatione spirituali. —
cogtis coḡtis consanguinitatis. XV
cohao cohāo cohabitatio. XV
— ₵oħas Coherentias. —
cohiis coħiis coherenciis. XIII m
coht coħt cohæret. XII f
coi[s]
cois
cõiˢ communis. XIV; XV
col col' coloris. XIV m
— Col. Colossenses (epistola ad). —
cola coła colera or copula. XII f; XV
collr coll'ʳ colligitur. XIV m
— Collu.dete. (De) collusione detegenda. —
— cołłʒ collationem. —
colr col'ʳ colitur. XIV m
Com Com. Comitatus or Comitibus. XIV
— Commo. (De) Commodato. —
com[r] comʳ communiter. XV
con con. concordat, confessor, consecratione. XIV
condni conđni conditioni. XV
conf conf. confinans. XV
— Confes. (De) Confessis. —
— Confir.uti. (De) Confirmatione utili. —
— Confʃ confessoris. —
— ₵ons. Consecratione or Consularis. —
— ₵onst. Constantinopolis. —
— consunt~ conservantur. —
— Con.t.t.r. consultationis tue taliter respondemus. —
co[or] co°ʳ commentator. XIV p
— ₵or. Corinthios. —
cordi
cor[di]
corði corrigendi. XV; XV f
— corl corneliensis. —
corr[o]e corr°e corruptione. XIII f
cot c'ot' cerotum. XIV m
CP C·P· Clarissime Puer. VIII
ͻpa[ns] ɔpaⁿˢ compatiens. XIII p
cpl ćpł complevi. X f; XI p
ͻplat[r] ɔpl'atʳ copulatur. XIV m
cporis cporís corporis. XIII m
ͻq[r] ɔqʳ conqueritur. XV
CQSF CQSF· Cumque suscepta fuisset. VIII
c[r] cʳ or c~ cur. XV
c[r]andi cʳandi curandi. XIV m
c[r]ant cʳant curant. XIV m
c[r]o cʳo curo. XIV f
cs ćs cui supra. X f
csc c'sc' crescit. XIV m
csce c'sc'e crescere. XIII f
— C·S·Fl cum suis filiis. —
ͻstitd ɔstitd' constituendum. XIV m
ct c.t. celsitudo tua or certum tempus. XIII
Cu Cu. Cuprum. XV
cu cū cum. VIII
cusi ćũsi conversi. XIV
CV C.V. Celsitudinis Vestræ. XV
Cy Cy Cynus or Cyprianus. XIV
Cyp Cyp Cyprianus. XV
Cyst Cẏst Cysterciensis. XIII f
— c'ʒ cuique. —
c9 ć9 circum. XIV f
— c9lʒ cuiuslibet. —
d d 2. XII
d d. distinctio. XIV m
D D. Deus, Dixit, Dominicus, Dominus, Dux. (plural: DD) —
d d' dominicæ. XII m
d đ' dominus. XIII; XV
d đ. denarii, dies, dimida, dimidium. X; XIII; XIII–XIV; XIII f; XV
d ð de. XIV p; XV
dab dab' dabis. XII
dam dam; damus. XI f
— Dama. Damasus. —
dap[o]i dāp°i dampnationi. XIV m
— dap.7.dīs. dampni et dispendii. —
db d'bʒ debet. XII f; XIV p
— db7 debet. —
dc[a]
dca
đca dicta. XIII f; XIV; XIV p
dcf ðcf de confinio. XII f
dco d'co dicto. XIII f
DCS D·C·S· de consiliis sententia. VIII
dd dd or d'd' dicendum. XII–XIV
dd dđ danda or dedit. X–XIII; XI p
dd đđ David, dedi, dedit. VIII; X–XIII; XI p
dd[a] đđa dicenda or docenda. XV m
DDE D·D·E· dare damnas esto. VIII
dde d'dē dedere. VIII p
ddi dði dictandi. XV
ddi đði dicendi. XIV
ddis ddīs dicendis. XIV f
ddit
ddrit
dđit· orđđrít dederit. XII f; XIII p
ddo
dd[o]
dd'o dicendo. XIV; XV f
ddrut d'd'rūt dederunt. XIV p
d[e]b
deb
debʒ debet. XII f; XV
declioe decl'ioe declinatione. XIV m
declom decl'om declarationem. XIV
dee dee deest. IX
defd defđ defendit. XI f
— delic.pu. (De) delictis puerorum. —
dep dep. depuratus. XV
dep[o] dep° deputatio. XV
depoi depōi depositioni. XIV
dep depʒ dependet. XIV p
DEQ.AG.H.D DEQ·AG·H·D de quo agitur hodierna die. VIII
det dēt debet. XIV
det ðet daret. XIII p
— deuol. devolutum. —
— DFP dare facere præstare. —
DFQ DFQ· domi forisque. VIII
di dī Dei. VI; XII p
diaco diacõ diaconus. VIII
did dĩd' or ðīð deinde. XII
dida dīða dividenda. XV
didat dīdat dividat. XV m
didi d'idi dividi. XIV p
did[o] dīd° dimidio. XV
did[r]
didr
dīdʳ dividitur. XIV m; XV
die d'ie divinæ. XIII f
die ðie dictæ. XII f
diffo diffō diffinitio (definitio). XIV p
DIGM DIḠ·M· dignus memoriæ. VIII
di[l] d'iˡ' divisibilis. XIV m
dil dił dilectis. XV
— Díla. (De) Dilationibus. —
dilci diłci dilecti. XIII m
dilcois diłcois dilectionis. XIV
— diłc9 dilectus. —
dilo diło dilectio. XIV
diloi dil'oi dilationi. XIV
dim ðim dimidiam or dimidium. XII m
dimid dimið dimidium. XIII f
dis dīs dispendii, dispendio, divisim. XIII; XIV f
discpls discpłs discipulus. XIII
displi dispłi discipuli. XIII
dist[o]
disto
dist° distincto. XIII f; XIV f
dist[r] distʳ distinguitur. XIV f
dis. ue dis.ue. discretioni vestræ. XIV
— dĩtʳ duriter. —
diui[l] diuiˡ' divisibilis. XIV p
diuo diũo divorcio. XIV
dixt dixt dixit. IX
DJHS D·JHS· Dominus Jesus. XV
DL D·L· do lego. VIII
dl đł dilectissimi. VIII
dlce dl'ce dulce. XIII p
DLM DLM dolus malus. VIII
DM DM· demum. XIII
dm[o] d'm° dummodo. VIII; XIV
DMV D·M·V· Devotæ Memoriæ Vir. VIII
— D.N. Dominus noster. —
dn dń domino nostro. VI
dna dña domina. XIV
dnd dñd' dicendum. XIV m
DNE D·N·E· dubium non est. VIII
dni dñi domini. XIII
dnice đnicę dominicæ. XII m
dnm dńm dominum. VIII; XIV p
DNN DNN Domini. VII
dn[o]
dno
dńo Domino. VII; VIII; XV
DNP DNP dubitari non potest. VIII
D.N.PP D.N.PP. Dominus noster Papa. —
DNQ DNQ Dominusque. VIII
DNS DÑS Dominus. VII
dnti dñti dicenti. XIII f
DO D·O· Deo Optimo or Deus Omnipotens. VIII
do dõ Deo. VIII
do d'o domini. XIV p
doc docʒ docet. XII
— D.O.M. Deo Optimo Maximo. —
dom dóm domini. VIII m
doms doḿs dominus. XI p
DON DŌN Dominum. VIII
d[o]nes d°nes dictiones. XIII f
donu đonū dominum. XIII
do[o] do° dominio. XIV f
— d°o domino. —
dot dot. dotatione. XIV
DP DP· de periculo. VIII
DP D·P· de pecunia or dimidia pars. VIII
DPF D·P·F· denuntiandi potestatem fecit. VIII
dpp d.pp. denariorum papiensium. XIV
dr
d[r]
dŕ or dʳ dicitur. VIII; XI f; XII f; XIII
dr
d[r]
ḑŕ dicitur. VIII; XI f; XII f; XIII
DRP DRP de re publica. VIII
— dś Deus. —
DSA D·S·A· diversæ scholæ auctores. VIII
DT DT dotis tempore. VIII
dt ðt debet. XIV
dubo dubō dubitatio. XIV p
dub[r] dubʳ dubitatur. XIV p
duc[o]
duco
duc° ducentesimo. XIII f; XIV
duc. pp. duc.pp. ducatus papiensis. XIV
du[o] du° dubio. XII
du[o]
duo
dū° dummodo. XIV; XV
— d'ut'. deuteronomii (liber). —
— D.V. Deus vult (God willing) —
— dvucto ducentesimo. —
d[x] dˣ duplex. XIV m
dxt dxt dixit. IX
e ·e· ecclesiæ or est. XI; XII; XIII; XIV; XV
E E oboli quinque. VIII
E
e
Ē or ē enim or est. VIII; XI; XII; XIII; XIV; XV
easd easd' easdem. XII
eat e'at erat. XIII p
ebd ebd' ebdomadæ. XIII
eccla ęccła aecclesia. XII p
eccliis eccłiis ecclesiis. XII m
eͻ[o] eɔ° e contrario. XIV m
edd eđđ' edendum. XIV m
EDE EDĒ eiusdem. VIII
eet ẽẽt esset. XIV
EG EG· egerunt or ergo. VIII
egdr egðr egreditur. XIII f
eg[o] eg° ægro. XIII
eg[o]tus eg°tus ægrotus. XIV f
— egłij evangelii. —
eglm egłm evangelium. XIII
egone eg'onẻ egestionem. XII
eg[o]ni eg°ni ægrotationi. XIV m
e[i]
ei
eiʒ enim. XII; XIV; XV
— Eĵ ergo. —
elari eł'ari elementari. XIV m
elea el'ea eleemosyna. XIII f
eli el'i elementi. XIII f
elium el'ium elixirium. XIII m
ellus ell'us elleborus. XIII m
elm el'm elementum. XIII f
elosina el'osinā eleemosynam. XIII p
eltis el'tis elementis. XIII f
el el'ʒ elementum. XIII f
emplo empl'o emplastro. XIV f
eod eoð eodem. XIV
epal epal' episcopalis. XIII
— epħ. Ephesios (Epistula Pauli ad). —
epi[o] ēpi° empyreo. XIII f
epis epis episcopus. IX
epis ep'is epatis. XIV m
episc episc episcopum. IX
eplm ẻpl'm emplastrum. XIV m
epsco epsco episcopo. IX
ERA E·R·A· ea res agitur. VIII
erpf erpf Erpfordia (Erffordia). XIV p
ETNC ET·NC etiam nunc. VIII
— ẽto æquato. —
EUG EUG Evangelii. IX
euglia ęugłia ævangelia. XII p
euglte eugłtę evangelistæ. XII p
— euict. evictio or evictionis. —
eui[ns] euiⁿˢ evidens. XIV
ewla ewła ewangelista. XIV
ewn[o] ewn° ewangelio. XIV m
EXC EX·C· ex consuetudine. VIII
excant[r] excantʳ excusantur. XIV m
expllr expll'r expellitur. XIV m
exploi expl'oi expulsioni. XIV m
exut exūt exeunte. XIV p
ezech ezecħ Ezechielis. XI f
e& e& esset. IX
e9[o] e9° e contrario. XIV m
F F Fundus or oboliquatuor. VIII
— F. Filius or frater (plural: FF.) —
— ·F· Fridericus. —
fac[r]
fa[r]
facʳ or faʳ faciliter. XIV; XIV f
falle
flle
fall'e or fll'e fallaciæ. XIV p
FC F·C· fiduciæ causa. VIII
FCL F·C·L· fraudationis causa latitat. VIII
FD FD fideiussor. VIII
FE F·E· filius eius. VIII
fel feł. feliciter. X f
ff ff fines. XII f
fi
f[i]
fí or fi' fieri. XIV f; XVI m
fia[r] fiāʳ finaliter. XIII f
fide[r] fideʳ fideliter. XIV m
fig[r]e figʳe figuræ. XIV m
fi[l] fiˡ' finalis. XIV p
fini fin'i finiri. XIII
fi[o] fi° filio. XIV m
FION FION· fideiussionem. VIII
fl fł feliciter. XI p
fla fl'a falsa or flegma. XIV; XIV m
flais fl'ais flaminis. XIII f
fle fl'e felle. XIV m
flicis fl'icis flegmaticis. XIV m
flla fll'a fallacia. XIV p
fllis fllis flagellis. IX
fllor fllor flagellorum. IX
fls fl's falsum or famulus. XIV
flus flủs falsus. XIV p
fl fl'ʒ falsum. XIII f
FM F·M· fati munus or fieri mandavit. VIII
FM FM· forma. VIII
fmto f'm'to fermento. XIV m
FO FO· forte or fortes. VIII
fr fr frater. IX; XIII–XV
fr fr. fragmentum. XIV
FR FR᾿ Francorum. VIII
— FRA Francorum. —
fra f'râ frigidam. XIV m
frem frēm fratrem. XIV p
fri frī fratri, frumenti, futuri. XII m
fria f'ria feria. XIV p
frida frīdaʒ frigidam. XII
frim frīm frigidum. XII
fruel frūel' fratruelis. XIV p
FSE FS·E· or F·S·E· factus est or factum sic est. VIII
FUT FŪT fuerit. VIII
f9 f·9 fuit confessus. XIII m
— G 6 or VI. —
G G. Guarnerius. XIV
G Ḡ gratia or gaudium. VIII
g g' or g~ igitur. XIII f
Gallte Gałłte Gallarate. XIII f
gast gãst gastaldus. IX p
GB G·B· Gens bona. VIII
— gcc quia. —
GD G·D· gens dolosa. VIII
GD GD· gaudium. VIII
G de Ca G.deCa. Guillelmus de Cabriano. XIII
gen geň genuit. XI m
— ge9 genus. —
GF G·F· germanus frater. VIII
Gh G'ħ Gerhardus. XIV p
— GI 7 or VII. —
GL GL gloria or gloriosissimi. VIII
gla gła gloria. XII m
glam głam gloriam. XII p
GLD GLD· gloria decus. VIII
GLF GL·F· Gloriosa fœmina. VIII
glifi[o] gl'ifi° glorificatio. XIV m
glose głose gloriosæ. XIII
GM G·M· gens mala. VIII
GN GN· genus. VIII
gnis gn'is generis. XIII f
gnosa gñosa generosa. XIV m
gntil gñtil' gentilis. XIV
gn gn'ʒ generet. XIII f
g[o]
go
g°. ergo. XIV f
g[o]ssos g°ssos grossos. XII
GRV GRV Gravitas vestra. VII
GS G·S Gloriosa sedes. VII
gts ḡts gentes. XIV
Guar Guar. Guarnerius. XIII
guidr guiðr guiderdonum. XIII p
— ḡuiʳ graviter. —
GUU GUU Gravitas vestra. VIII
GV GV Gravitas vestra. VII
Gz Gz. Guizardinus. XIV
h h autem. VIII; IX
H H Hugolinus. XIII
h h' huius. VIII; VIII f
H H' Henricus. XIV
h h, hoc. IX; XII m; XIV
h h. nihil. XIII
h ħ hac, hec, hæc, hoc. VIII–XIII; IX; XII m; XIV; XV
h ḣ hæc or hoc. VIII–XIII; IX; XII m; XIV
H Ħ hora. VIII
habe hab'e habere. XIII f
hab& hab'& haberet. XIII
haits haīts habitationis. XIV
hant ħ'ant habeant. XIV p
hat hāt habeat. XIII f
HB H·B· hora bona or heres bonorum. VIII
hbipol h'bipoł Herbipolensis. XIII f
hc h῾c huc. VIII
HD H.D. hac die or hodierna die. VII
hd h·d· his diebus or hereditas divisa. VIII
hd ħđ hac die, heredem, heredibus. VIII; VIII m
hds hđs heredibus. IX f
— ħeđs heredes. —
hes hēs habemus. XIV f
hes h'es habens. XIV
hf h·f· honesta fœmina, honorabilis fœmina, hic fundavit. VIII
hhbus ħħbus heredibus. VII
hhff hh.ff. honestis fœminis. VI m
hi h·i· hereditario iure or heres institutus. VIII
hi h'i huius. XIII f; XIV p
hic hīc hinc. XIII f
hil h'il' habilis. XIV p
hinu hīnú himnum. VIII f
hirl
hirlm
ħirł or hirłm Hierusalem. XIII
hita h'ita habita. XIII
hl hł hludovicus, ludovicus. IX
HLAC H·L·A·C· Hac lege ad Consulem. VIII
HLN H·L·N· honesto loco natus. VIII
HLNR H·L·N·R· Hac lege nihil rogatur. VIII
hlud hluđ hludovicus, ludovicus. IX
hmil ħmił humilis. XIV
— H·M·U· honestæ memoriæ vir. —
hndat ħndat habundat. XIII
hns hn's habens. XIV; XIV m
hnt[r] hñtʳ habentur. XIV f
ho
h[o]
hō homo. XII m; XV p
ho hö hora. XIV f; XV m
homij hōmij homagii. XIII f
h[on] h°ⁿ hoc nomen. XIV m
HP H·P· hereditatis possessio, honesta persona, honestus puer, hora pessima. VII; VIII
— Hr. Henricus. —
HRC HRC· honestæ recordationis. VIII
hrds ħrd's heredes. XII f
hs ħs habes. XIV
hs h's heres. XII f
ht h't habet. XII–XV
HU H·U· his verbis or honesta vita. VIII
hui hu'í humidi. XIV m
humlr humłr humiliter. XIV p
hunt ħūnt habebunt. XIII
hus hús heredibus. VI f
hyno hỷno hymno. XIV
— h9i huiusmodi. —
i ·i· or í. id est. XII; XIII; XV
— ī insititutus. —
i i' in. VIII; XII
I I' item. XIV m
— ia. Iacobi (Epistula). —
ian ián Ianuarii. VIII
IB I·B· in brevi. VIII
— I.C. or I.X. Jesus Christus. —
ic i·c· iuris consultus or intra circulum. VIII
icaie īca.ie. in capite ieiunii. XIV f
ICE I·C·E· iure cautum est. VIII
— I·C·E·U· iusta causa esse videtur. —
iclom īcl'om inclinationem. XIV m
id id' idem. VIII; XIII–XIV; XIV; XV
id id. idem, idibus, idus. VIII; X f; XIII–XIV; XIV; XV
id îd' inde. VIII; XII
id iđ idem, idest, idus. VIII; IX p; X f; XIII–XIV; XIV; XV
ide īđe indictione. XII p
ide id'e idem. XIV p
idid[o] īd'id° individuo. XIII f
idi[l] īd'iˡ' indivisibilis. XIII f
IDN I.D.N. In Dei nomine. —
idne idñe iurisdictione. VIII
IDP I·D·P· iuri dicundo præest. VIII
IE IE Iudex esto. VIII
IE IE' Ierusalem. XIV
— IĒR Jeronymus. —
if íf inlustris fœmina. VIII
ifcom ĩfcōm infectionem. XIV p
ifi[l] īfiˡ' infidelis. XIV f
iflo īfl'o inflammatio. XIV m
if[o] i·f°· in foro. VIII
IFCSA I·F·CS·A· in foro Cæsaris Augusti. VIII
ifmi îf'mi infirmi. XII
IG IG ius gentium. VIII
ig[o]rat ig°rat ignorat. XIII f
ihe īh'e' inhærere. XIII f
iherlm iherłm iherusalem. XII m
ihico īhīcō inhibicio. XIV
ihl iħł Israhel. XI
— iħs Iesus. —
— ih'u Iesu. —
II I·I· in iure. VIII
IIC I·I·C· in iure cessit. VIII
iicio îicio inicio. XII
— iiijs quatuor semis (4 ½) —
IIIO IIIO tertio. X p
IIIX IIIX 13. XIV
II[o] II° duo. XIV
IIR I·I·R· in integrum restitutio. VIII
ĪJ ĪJ 2000. VI f
IL I·L· intra limitem or ius liberorum. VIII
ILD I·L·D· in loco divino. VIII
ill iłł illis. XII–XV
illimis ill'imis illegitimis. XIII
illuia illuīa illumina. XIV f
ILP I·L·P· in loco publico. VIII
il[o]r i·l°·r· in loco religioso. VIII
il[o]s i·l°·s· in loco sacro. VIII
— IM' Imperator. —
im ·íḿ· in mense. XII f
— Iḿp.C.etd.ss. Imperatore, Consule et die suprascriptis. —
ind inđ Indictione. X
indi[o] indī° individuo. XIV p
indn inđn Indictione. XI m
indra ind'ra indifferentia. XIII f
inflo infl'o inflammatio. XIV m
— Inħlp inlustris Patricii or Præfecti or Præfecturæ. —
inin in·in· in integrum. X f; XI p; XII f
inocne ĩnocñe innocentiæ. XIV m
— inpña inpœnitentia. —
— intl'ˡ' intellectualis. —
intpolo int'pol'o interpolatio. XIV m
in inʒ inest. XIV
— io· Ioannis (Evangelium). —
— I° uno. —
— IØ 10. —
— IØI 101. —
Ioh Ioħ Iohanne. VII
i[oo] i°° illo modo. XIV f
— I'oʒ ideoque. —
IP I·P· in platea, in provincia, in publico. VIII
IP IP ius prætorium. VIII
ip ip' ipsius. X f
iploe ĩpl'oe impulsione. XIV m
— īp9ˡ impossibilis. —
iq i·q· ius Quiritum. VIII
irlm irl'm Ierusalem. XIV m
IS I·S· iudicatum solvi or iudicium solvit. VIII
isl i·sł· Israel. VIII
istd istd' istud. XIII m
istis istis iamscriptis. XI p
isto istō infrascripto. XI p
isto īst'o institutio. XIV
IT I·T· intra tempus. VIII
ITC I·T·C· infra tempus constitutum. VIII
itecoe îtēcoēʒ intencionem. XII
itllia ītll'ia intelligentia. XIII f
itllr ītll'r intelligitur. XIII
itllx ītll'x intellexit. XIV m
iu iū iure. VIII
iudo iudō iudicio. XIV p
iudp iud·p· iudicium potest. VIII
iu[r]ata iuʳata iurata. XIV f
— ·ī·xl 1040. —
— i÷ id est. —
— ī÷ inest. —
— j 1. —
— J or ·J· 2, Iacobus, id est, Iesus. —
— Ja de ra Jacobus de Ravanis. —
— Je. Jeremiæ. —
— Je'o9 Jeronymus. —
— Jhū Jesu. —
— Jo.f. Jonnes Faventius. —
— Joħe or J°h'e Johanne. —
— Joħs Johannes. —
— JØ 10. —
— Jurd° Jurisdictio. —
K K Kalumnia, Kapitulum, Capitulum, Kaput. VIII; IX
K
Ka
K. or Ka. or Kar. Karolus (de Tocco). XIV; XV
— ·K· Kapitulo. —
KA KA' Karolus. XIV
KB K·B· karitas bona. VIII
kal kāl kalendas. II m; VI p
kaldrm kałđrm kalendarum. XIV
kaln kałn kalendas. XIII f
kartla kārtła kartula. XIII m
kk kk kalumniæ kausa. VIII
— KK. Karissimus (or -mi). —
kld kld· kalendas. VIII
— Klrū Kalendarum. —
kls kłs kalendas or Karolus. XIII p
KO KO hemina. VIII
KR KR· karitas. VIII
— Kŕ kalendarum. —
KRP KR·P· karitas pura. VIII
KRT KRT karitas tua. VIII
Ky Ky Cyathus. VIII
l l· laudabilis. VIII
l l; licet. XII f; XIII–XV; XV f; XVI p
l ł laicus, laica, licet or vel. VIII; XII f; XIII–XV; XIV; XV; XV f; XVI p
L L' Ludovicus. XIV
L Ł Lectio. XI
La La. Lanfrancus (de Crema) or Laurentius. XIV
— Lắ laudam. —
Lan Laf. or Lan. Lanfrancus (de Crema). XIV
Latg Łatḡ Lantgravius. XIII
lb lb· liberi. VIII
lbp l·b·p· locus bene possessus. VIII
lc l·c· libertatis causa. VIII
ld ld· laudandum. VIII
ldd l·dd· locus dedicatus. VIII
lg lg· legavit or legem. VIII
LIA LIA quinquagesima prima. X
lima l'ima legitima. XIII
li[o] li° libro. XIV
liu liū liviensis. XII f
ll ll· laudabiles loci. VIII
— L·M·D· locus mortui deditus. —
LMP L·M·P· locus male possessus. VIII
lo ł'o locutio. XIV m
loc łoc locatione. XII m
Lot Lot. Lotarius. XIII
lo[o] lo° loco. XIII
lpl l·pl· locus publicus. VIII
lr l'r legitur. XIV m
— lu. Lucæ (Evangelium) —
l lʒ licet. XII f; XIII–XV; XV f; XVI p
M M Mulier. VIII
m ḿ manus or mense. VIII f; XII f; XV
m ḿ. milliaria. VIII
MAGD MAGD Magistratus dixit. VIII
— mala. Malachiæ (Prophetia). —
Maths Matħs Matthæus. XIV
ma maʒ manet. XIV p
MCU M·C·U· manu conservatum vocavit. VIII
MD M·D manu divina. VIII
MDO M·D·O· mihi dare oportet. VIII
me m'e mere. XIII f
med med' medicus, medietas, medietatis. XIII f
medte međte medietate. XII p
mell mełł melliorandum. XIII f
mem[r] m'emʳ meremur. XIV m
me[r] m'eʳ meretur. XIV
MF MF· manifestum. VIII
MFF MF·F· manifestum fecit. VIII
mg[r] mgʳ magister. XIII f
mh mħ mihi. XII p
mi m'i miseri. XIII p
mia mīaʒ misericordiam. XIII
Michis Mich'is Michaelis. XIV m
miis m'íís matrimoniis. XIV
mil mił miles. XIII f
Mill
Millo
Mills
Mil[o]
Miłł or Miłło or Miłłs or Mil° Millesimo. XI p; XII p; XIII m
mio m'io matrimonio. XIV
ml mł mille or milliaria. VIII
mla ml'a multa. XIII f
mlc ml'cʒ mulcet. XIV m
mle młe male. XIV f
mlici[s] ml'iciˢ melancholicis. XIV m
mlr ml'r or młr mulier. XIII p
mlt ml't' multum. XII
mlta ml'ta multa. XIV
MM MM. Magistri, Martyres, Matrimonium, Meritissimus. VIII
mo
m[o]
mo modii. IX
mo
m[o]
ḿo monacus. IX p; XII m
mod mođ modis. XII m
mod mod' modia. XIII m
moda moða Modœcia. XIII p
mo[l] moˡ' mobilis. XIII f
mold molð molendinum. XI p
monu monũ monasterium. XII p
mo[r] moʳ movetur. XIV m
moru ḿorú modorum. XIV m
mot mōt monte. XIII p
m[o]u m°ū modum. XIV
mo moʒ movet. XIV m
MPas M.Pas. M. Pascipoverus. XIII
— M·P·D· maiorem partem diei. —
mr m'r meridie. XII f
M[r] Mʳ Magister. XIV m
mr
m[r]
mʳ mater, materialiter, multipliciter. XIII; XIV p
mrice m'ríce' matricem. XIV m
mrs mŕs martyris. XI m
ms ms or ḿs mense or meus. XII p; XII m
m[s]
ms
mˢ mandamus, melius, mensis. XIV; XIV f
mscda mscđa misericordia. X p
N N enim, nesciens, noster, Novellæ, numero. VIII; IX; XII
N
n
.N. or ·n· enim. IX; XII; XIII f
N N· Notitia. VI f
N N' Nicolaus. XIV
n ñ nostri. XII
N Ñ Nomine. IX f
N N' nec. VIII
narro narr'o narratio. XIV
narr[r] narrʳ narratur. XIV f
nas nās nostras. IX p
Natl Natł Natalem. XIII
naucls naucłs nauclearius. XII f
na naʒ nam. XIV
n[a] nãʒ naturam. XIV p; XV p
na nāʒ namque. XIV
NB NB nobis. VIII p
NC N·C non certe. VIII
n[c]
nc
nc nunc. IX; XII–XIII
n[e]
ne
ne nomine. IX; XV
ned ned' nedum. XIV
negg neḡ.ḡ. negotiorum gestione. XIV
NGA NḠA negotia. VIII
ni nĩ nostri. VII f; XII
nich nicħ nichil. XIII f
nih niħ nihil. XIII
NIS NĪS Nostris. VIII
nl nl non licet, non liquet, non longe. VIII; XIV
— nłła nulla. —
nlli nll'i nulli. XIII f
nllo[o] nllo° nullo modo. XIV
nlls nłłs nullus. XIII f
n[lo]
n[l]o
nˡ° nihilo. XIII–XIV; XV
nm n'm numerum. XIV m
n[n]
nn
nn nomen. IX; XIV; XV
n[n]
nn
nⁿ nomen or non. IX; XIV; XV
no nõ nomen. IX p; XV f
NO NO' Nobilis. XIII
no
n[o]
n° nostro, nullo, numero. VIII; XIV
noi nōi nomini. XIV
nolt nol't nolunt. XIV
nom noḿ nomine. IX f
no[or] no°ʳ nobilior. XIV p
— NŌP7 non oportet. —
NORI NŌRI nostri. VIII
NOS NŌS noster. VIII
Notas Notās Notarius. XI f
NP N·P· nobili puero, non patet, non potest. VIII
nqua n'quā nunquam. XII
— nʳale naturale. —
n[r]e nʳe naturæ. XIV f
n[r]m nʳm numerum. XIV p
nro nro nostro. XI p; XII m
n[r]s nʳs numerus. XIV p
NSE N·S·E· non sic est. VIII
— N·U· non vacat or non valet. —
nu ńú nostro viro. VIII p
nui nuī numeri. XV
— nułł (a) nulla ora. —
nur
nu[r]
nũr numerus. XIII p; XV m
nu[r] nuʳʒ numerum. XIV f
— NΓ semiuncia. —
O Ō non. XIV–XVII
o õ oportet or oportuit. VIII; XIV f; XV m
— Ø 0. —
oa ôâ omnia. XIII
OAQ O·A·Q· omnis ad quos. VIII
obe ob'e obest. XIV
obi ob'i obiecti. XIV m
oblo obl'oʒ oblationem. XIV
OBN O·BN· omnia bona. VIII
obo ob'o obiecto. XIII
obs obs obstat. XIV
OC O·C· ore concilio. VIII
occlta occl'ta occulta. XIV
ocli ocl'i oculi. XIV
od od' odoris. XIV m
odi[l] odǐˡ' odibilis. XIII f
ODM O·D·M· operæ donum munus. VIII
odo odo'ʒ odorem. XIV f
OER O·E·R· ob eam rem. VIII
oes o'es omnes. XII–XV
offo offō officio. XIV m
— O.F.M. Ordo Fratrum Minorum. —
— OI 10. —
oim[o] ōim° omnimodo. XIV
ol oł oleum. VIII
olm ol'm oleum. XIV m
OMQ O·MQ Optimo Maximoque. VIII
oms oḿs omnes. X p
— ØØ 100. —
o[o]
oo
oō omnino. VIII; XV
— O.P. orS.O.P. Ordo Praedicatorum, Sacri Ordinis Praedicatorum. —
— opil'o opilatio. —
op opʒ oportet. XIV
o[r] oʳ or o~ obiicitur or ostenditur. XIV
ord orð. ordinatur. XIII
ordi[o] ordi° ordinatio. XIV m
or[no] orⁿ° organo. XIV p
o[s]
os
ós or oˢ omnes. XII p; XIV; XV p
— O.S.B. Ordo sancti Benedicti. —
— Ot. Otto (Papiensis). —
— O·U· Optimus Vir or Optimo Viro. —
— o·u·d omni virtuti deditus. —
otuit oʒtuit oportuit. XIV p
p p pupilla. VIII
p p' post. IV; IX; XIV
PA P·A Perpetuus Augustus. VIII
pac pāc Paciliano. XIII p
pa[l] paˡ' passibilis. XIV p
pall
pallio
pallo
pałł. or pałłio or pałło pallatio. XIII m
palsco pal.sco palatinus scholaris. VI f
— Pałt Palatinus. —
pa[o] pa° passio. XIV p
Pas Pas. Pascipoverus. XIII f
pat[o]no pat°no patrocinio. XIII f
pb pbʒ probus. IX
pc p·c· patres conscripti. VIII
pc pc post consulatum. VI
pc pč Principatus. IX
PDE P·D·E· Possessio data est. VIII
pe[a]
pea
pẽa pœna. XIV m; XIV f
pen pēn pensione. XII f
pes pês penes. XIV f
Ph Pħ Philippus. XIII f
pha pħa philosophia. XIV
phe pħe philosophiæ. XIV p
phs ph's Philippus or philosophus. XIV
pig piḡ pignori. XIII f
piss piss. piissimo. IX p
pl pl placuit. VIII
pla pl'a plura. XIV p
plac płac placuerit. XIII f
ples pl'es plures. XII f
plib pl'ibʒ pluribus. XIII
plie pl'ie plurimæ. XIV m
plim pl'im plurimum. XIII f
plmo
plo
pl'mo or pl'o pulmo. XII
plm
plmq
pl'mʒ or pl'mqʒ plerumque. XIII; XIV m
plra pl'ra or płra plaustra or plura. XIII–XIV
plt plt placitum. VIII
pltimi pl'timi penultimi. XIV
plui pl'ủi pulveri. XIV m
pl plʒ placet. XIII f; XIV f
pm ṕ.m propria manu. VI m
pnam pnãm pœnitentiam. XIV m
pnie pnīe pœnitentiæ. XIV
poitie pōitīe positive. XIV f
por põr portinarii. IX p
por[o] por° portio. XIV p
— p.os.b. (post) pedum oscula beatorum. —
postr postr. postridie. XIV
— post~ possunt. —
pot pot; or pot' potest. IX p; XII
pot pōt potestas or potuit. XIII–XV
pp pp perpetuus or perpetuum. VIII; XII f
PP PP. Papa, Patres, Piissimus. —
pp ṕṕ pater patriae. VI
ppaug ppaug Perpetuus Augustus. VI f
ppd ṕṕd praesens praesentibus dixi. IX m
ppl ppl perpetualis. VI
pplo ppl'o populo. XIV
pplris ppł'ris popularis. XIV
PPN P·P·N· pater patriæ nominatus. VIII
pr pr praetor. VI–IX
— PR Popolus Romanus. —
pr ṕr presbyter. IX p
— pr̄iarcha patriarcha Patriarch (Begriffsklärung) —
p[r]a pʳa pura. XIV m
prm prm. primicerius. VII
p[r]o pʳo puro. XIV m
PS P·S· Provincia Siciliæ. VIII
P[s] PS. or Pˢ or P's. Psalmus. XIV
ps p's presbyteri. XIII
pu pū pura or puta. XIV m
psbo psbó presbytero. VIII
Py
Pi
Py. or Pí. Pillius. XIII
q q qui or 5. VIII; VIII–X; IX; IX p; X; XII p; XIII–XIV
q ·q· quasi. XIII f
q q, ...que. IV; VII; VII f; VIII; VIII m; VIII f; IX p; X; X p; X f; XI; XI p; XII; XII m; XII f; XIV–XVI; XV f; XVIII m
q
Q
q: or Q: ...que or qui. IV; V; VII; VII f; VIII; VIII–X; VIII m; VIII f; IX; IX p; X; X p; X f; XI; XI p; XII; XII p; XII m; XII f; XIII–XIV; XIV–XVI; XV f; XVIII m
q q:. quæ. VIII; VIII f; IX; IX p; XI p; XII; XIII p; XIV; XV; XV m
Q Q. Quintus. XIV
Q Q'. quod. XII; XV f
qd q:d quid. VIII; VIII m; XI m; XII p; XV; XV f
q
Q
q; or Q; quæ, quæque, ...que, qui, quia, quibus. IV; V; VII; VII f; VIII; VIII–X; VIII m; VIII f; IX; IX p; X; X p; X f; XI; XI p; XII; XII p; XII m; XII f; XIII; XIII–XIV; XIII p; XIV; XIV–XVI; XV; XV m; XV f; XVIII m
q q· ...que. IV; VII; VII f; VIII; VIII m; VIII f; IX p; X; X p; X f; XI; XI p; XII; XII m; XII f; XIV–XVI; XV f; XVIII m
q qʒ ...que. IV; VII; VII f; VIII; VIII m; VIII f; IX p; X; X p; X f; XI; XI p; XII; XII m; XII f; XIV–XVI; XV f; XVIII m
qa q·a· qui appellatur. VII
— qaghd quo agitur habendas. —
QAM QĀM quemadmodum. VIII
— qʃbs quibus. —
— q,cc quia —
Qd Q·d· quasi dicat or quasi diceret. XIV
— qʃd quid. —
qd
q[d]
qð or qd' quod. VIII; IX f; XII; XII–XIII; XII p; XIII m; XV m; XV f; XVIII
qda qđa quondam. XI–XIII
qde qđē quod est. XII p
— q'esc'e quiescere. —
QI QI qui. VI
Ql Ql Quinquenalis. VI
q[i]d
qid
qiđ or qið quid or quidem. XII p; XIV; XIV f
q[l] qˡ' qualis. XIV
qm q·m· quominus. VIII
QMP Q·M·P· qui me presente. VI
qn qń qui nominatur. XIII m
qn
q[n]
qⁿ quando. XII m; XIV m
QNP Q·N·P· Quæ nobis præsentibus. VII
qn
q[n]
q'nʒ quandoque. XIII f; XIV m
q[o] q° quo. VIII
q[o]mg q°mg quo magis. VIII
q[oo] q°° quomodo. XIV f
q[o]q[o] q°q° quoquo. XII
q[o]s q°s quos. XI–XV
q[o]t q°t· quo tempore. VIII
q[o]tl q°tlʒ quotlibet. XIV m
qp q·p· qui ponitur. VIII
qq qq quoque. VIII; IX p; XII
qqss qq.ss. qui supra. VI f
qqtt q.q.t.t. qua quemque tangit. VI
q[r] qʳ quæritur or quartarii. XIII f; XIV
qs qs or q.s. quasi, qui supra. VI; VI m; VI f; VII f; VIII f; X f; XI–XII; XI p
qso q:′so quæso. IX
QTQ QTQ· quotienscumque. VIII
qu qũ quamvis. VIII
qual qualʒ qualibet. XIV p
quel quēlʒ quemlibet. XIV
quet qu'e't quæreret. XIV f
qul quł qualiter. X f
QUM QŪM quoniam. VIII
quo qúo quoniam. VIII; IX p; XII–XIII
quo qūo quoniam. VIII; IX p; XII–XIII
quor quoŕ quorum. VIII
quo quoʒ quoque. XIV
— Qz quia. —
r[a]
ra
r'ā regula. XIV; XIV p; XV p
rao
ra[o]
ra° ratio. XIII; XIV
rata ratā ratam. XII f
rau raū. Ravennatis. XII p
RC R·C· Romana civitas or Romani cives. VIII
redd[r]
reddr
reddʳ redditur. XIV; XV
— Redd~ Redditus. —
rel rel. relictus, relicta, ecc. XIV
rel q rel.q. relicta quondam. XIV
remo remoʒ removet. XIII
replo repło repletio. XIV m
— repʳ reperitur. —
re[r] reʳ requiritur. XIV f
reti ret'i recenti. XIII m
retno ret'no retentio. XIV m
ret[o] ret° retroacto. XII f
ret retʒ retinet. XIV f
RF R.F. Rex Francorum. —
RG RG· Rogatarius. VIII
rl rł reliqua. VIII–X; XIV m
r[la]
rla
rl'a regula. XIV; XIV m
rla rl'aʒ regulam. XIV
rlib rl'ibʒ regularibus. XIV
rlm rl'm or rłm regularium or relativum. XIII f
rlois rl'ois relationis. XIV p
RN R·N· Rerum Novarum. VII
Rns Rńs Renuntians. XIV
Ro Ro. rogatus or Romanos (Epistola ad). XII f
r[o]
ro
r° ratio, recto, regio, responsio. XII; XIV; XV p
Rocu Ro: cu: Romana curia. XIV m
roe
r[oe]
r'oē ratione. XIII–XV; XV f
r[o]l
r[ol]
r°ˡ' rationalis. XIII f; XIV m
RP RP Respublica. VIII
— R.P.D. Reverendissimus Pater Dominus or Reverendissimo Patre Domino. —
RPM ·R·P·M Reipublicæ Mediolanensis. XII f
RR RR. Reverendissimi. XV
ru ru rubram. XII
S S. Salutem or sanctus. XI; XIII f
s s; sed. IV; XII m; XIV p; XIV f; XV
s ś sicut. IX p
Sac Sac. Sacerdos or Sacerdote. XIII–XVI
Sac[o] Sac° Sacramento. XIV m
sagis
sags
sa'gi's or saḡs sanguinis. XII; XIV
sai sa'i sani. XII
— S.A.I. Sua Altezza Imperiale. —
— Sał· Salmo. —
sal[or] sal°ʳ salvator. XIV
— Satʳ9 Saturnus. —
sbal sb'al' substantialis. XIV p
sbam sb'am substantiam. XIII f
sbbo sbb'o sabbato. XIV m
sb[m]
sbm
sb'm subiectum or substantivum. XIV; XIV f
SCA SĈA Sancta. IX
scific[o] scīfic° sanctificatio. XIV m
scil scił or scilʒ scilicet. XIII
scir scirʒ sciret. XIV f
scis scỉs or scīs sanctis. X m; XI–XII
SCL SC·L· sacræ largitiones. VIII
scl scł scilicet. XII–XIII
scla scła sæcula. X p
— scłarj sæculari. —
sclm scłm sæculum. XIII p
sclo scło sæculo. XII p
— S.C.M. Sacra Cæsarea Majestas. —
scrin scrín scriniarius. XII m
SCS SĈS or Sćs Sanctus. IX
SCUS SCÚS Sanctus. VIII
SCV SCV' scutiferi. XIV
sc scʒ scilicet. XIV
SD S·D· sententiam dixit or sub die. VIII
sed seð sedis or sedit. XIV
sel sel' semel. XIV
sen[l] senˡ' sensibilis. XIV m
sep[l] sepˡ' septentrionalis. XIV m
— seq~. sequitur. —
sest sest. sestarii. XII f
se9 se9 secum. XIII f
— S& Sed. —
SF S·F· sacris faciundis or satisfecit. VIII
SFF SFF· sufficit. VIII
sg[o]ne sg°ne significatione. XIV m
SI SI' Sigillum. XIV
sig siḡ signum. VIII f
sigllm sigłłm sigillum. XIII f
sigo siḡo significatio. XIV
sil sił siliginis or simul. XIV p
silia siłia similia. XIV
sili[o] sil'i° simili modo. XIV f
sills sill's or sill'ʒ sillogismus. XIII f
si[lo] siˡ° simbolo. XIV m
siml sim'l simul. XIII f
sim[r]
sip[r]
simʳ or sīpʳ simpliciter. XIV; XIV p
sip[x] sipˣ simplex. XIII f
sl sł similiter. X–XI
slds słds solidis. IX
slr słr similiter. X–XI
slt słt salutem or scilicet. XIII m
— $ math' Secundum Matheum. —
SME S.M.E. Sancta Mater Ecclesia. —
smltr smłtr similiter. X–XI
— S.M.M. Sancta Mater Maria. —
sn sṅ or sn' sine. VIII; XII–XIII
So Sō Solutio. XIV
sol sol' solidi or solum. XII–XIV
soloi sol'oi solutioni. XIV m
solom sol'om solutionem. XIV p
sol[r] solʳ solvitur. XIV m
— solˢ solutus. —
solt sołt soluta. XII f
— sol& solidos. —
so[o] so° solo or solutio. XIV f
— soph. Sophoniæ. —
spa sp'a sphæra. XIII–XV
— spālja spiritualia. —
SPE S.PE. Sanctus Petrus. XIV
spem spēm speciem. XII p
spi[r] spiʳ simpliciter. XIV m
spm spḿ spiritum. IX m; XIII–XV
sp[r] spʳ simpliciter or super. XIV
spuss spū·ss· spiritu sancto. XII
spuu sp'uū spirituum. XIII
sp[x] spˣ simplex. XIV m
sr sŕ a sero. XIII p
sr sʳ sequitur, similiter, super. XIV
SRI S.R.I. Sacrum Romanum Imperium or Sanctum Romanum Imperium. XIV
SS
ss
SS. or ss sancti or sanctissimus, simul sumpti, subscripsi, substantia, suprascripti, suprascriptus. II m; VI f; VIII; XI f; XII p; XIII f; XIV p; XV–XVI
s[s] sˢ sanctus or syllogismus. XIV f
ssa[r] ssaʳ specialiter. XIV p
sse ssē specie. XIV
ssea[r] sseaʳ specialiter. XIV f
SSS S.S.S. supra scripti sunt. XII
ss[s] ssˢ species. XIV
ST S·T· sine testibus. VIII
STD STD· satis dat. VIII
STEP STEP' Stephanus. XIV
— stî suprascripti. —
stiplo stipl'o stipulatio. XIV
stip[s] stipˢ stipulans. XIV
sto st'o statio. XIV
STTP ST·TP statuta tempora. VIII
su sú sive. XIV m
suu sũũ summum. XII
SV S.V. Sanctitas Vestra, Sancta Virgo. XV
— sˣ simplex. —
syll sylł syllabam. IX p
— S7 Sed. —
— S9 Sed. —
T T oboli tres, superstes, tibi, 2. VIII; XIII
T. T. templum, testatur, testis, tomus, titulus. VIII
t ṫ talis, ter, tum. VIII; XI; XIII; XV; XV p
t[o] t° tertio. XII
ta ta. tabula. X
tal tal' talis. XII
tebat[r] tēbātʳ tenebantur. XIV m
tem tem. temptationis. XIV m
tem[r] tēmʳ tenemur. XIV m
tent[r] tēntʳ tenentur. XIV m
ten& ten& tenet. XIV
TEP TĒP' Tempore. XIV
te[r] teʳ tenetur. XIV f
test test'. testibus. XIII p
tet[r] tētʳ tenetur. XIV m
— thimo. Thimotheum (Epistola ad). —
tiato tỉato terminato. XIII p
— Tím. Timoteum (epistola Pauli ad). —
— Tít. Titum (epistola ad). —
tl tł talis. XIV f
t[n]
tn
tⁿ tamen. IX; XIV p
— t.° tergo. —
to[ns] toⁿˢ totiens. XIV m
to[o] to° toto. XIV p
tot[r] totʳ totaliter. XIV
— tpc tempus. —
— t·p·d· tenere posidere donare. —
t[r] tʳ taliter or tripliciter. XIII f
tre tŕe terræ. XII m
ts ts testis. X; XII
t[s] tˢ tempus. XIV f; XV p
TT TT. Testamentum. XV
U U Ugo (Hugo). XIV
u ū unde, ut, vel. XIV
ubu ūbū verbum. XII m
— uC vir Clarus. —
UC U.C. Urbis Conditæ. VIII
— úć vir clarissimus or vir consularis. —
— úćdef vir clarissimus defensor. —
— úćrog vir clarissimus rogatarius. —
— u.d. vir devotissimus, vir devotus, vir discretus. —
— ŨDC 5600. —
udpalscl u.d.pál.sćl vir devotus palatina schola. VI f
— u·d·p·r·l·p· ut de plano recte legi posset. —
ueld uelð velud. XIII f
— U.F. Felicissimus, Fratres, Pandectae (prob. for Gr. II). —
UF UF usufructis or vir fortis. VIII
Ug Ug. Ugo or Hugo. XIV
UG Ū·Ḡ· verbi gratia. VIII
uglelo ú.ģl.él.ó vir gloriosus electissimus optimus. VII
uh uħ vir honorabilis, vir honestus. VI m
— u·ħ·fὁr vir honestus forensis. —
uidd uidd' videndum. XIV
uidl uiđł videlicet. XII f
uilli uiłłi villani. XI f
uinl ú·ínl· vir inluster. VIII
uis uǐs vestris. VIII
u.l. u.ł. vir laudabilis. VI m
ullo[o] ủllo° nullo modo. XIV
— ułr universaliter. —
um ú·m· vir magnificus. VIII
uol uoł: voluntate. XII f
uolit uołit voluerit. XII m
up u.p. vir perfectissimus. VI
ur ur˘ videtur. XIII f
— uŕi vestri. —
us u·s· venerabilis sacerdos, vir sacerdos, vir spectabilis, vir strenuus. VIII
us us usu, -usis. IX m
us us; usque. XII m; XIII
usaq usaq usus aquarum. IX m
us[o] usʒ° usquequo. XIV
utor ủtor vertor. XII
uu ûû venerabilis, vir venerabilis. VIII; IX f
uu ūū verum. XII
uuadim uuadiḿ wadimonium. XI f
V V. Venerabilis, Venerandus, 5. VIII; XIV
VAL VĀL Vale. XIV
VdeCa V.deCa Willelmus de Calviano. XIII
vdl vđł videlicet. XIV
VDM V.D.M Verbi Dei Minister. XIV
veisile ve'isiłe verisimile. XIV f
vel veł velis. XIV m
— Vełłeg. Vellegiani. —
Ven Veñ Veneris. XIII p
— V.G. Verbi gratia. —
VI VI Vestri Imperii. VIII
vi v'i viri. XIV m
vidnr vidñr videntur. XIV f
vi[o]ne vi°ne visione. XIII
VIX VIX sextodecimo or 16. XIV
VI[xx] VIˣˣ 120. XIV
VI+ VI+ 6,5. XIV
— vˡʲ universali. —
vlia vl'ia universalia. XIV p
vll vlłʒ vellet. XIV
v[n]
vn
vⁿ unde. XIII; XIII m
vnis vnis universis. XIV f
vo
v[o]
v° quinto, uno, vero, verso. XIV–XV; XV
voltis voltis voluntatis. XIII m
vr vŕ urina. XIII f
v[r]
vr
vʳ videtur. XIV p; XV f
VRP V.R.P. Vestra Reverendissima Paternitas. XV
— vsqʒ usque. —
— VVVDDD Viri Devoti (tres). —
VX VX quintodecimo or 15. XIV
v vʒ valet or videlicet. XIV p; XIV m; XV; XVI p
— v9 unus or versus. —
WdeCa W.deCa. Wilelmus de Cabriano. X
Wllo Włło Willelmo. XII m
Wills Wiłłṡ Willelmus. XIII f
X X 10. XIV
— Xís undecim semis (11,5). —
xlsimo xłsimo quadragesimo. XV
— Xpī Christi. —
— xpo Christo. —
Xt[o] Xt° Christo. XIV m
— Ẏ, Antigraphus. —
— y: qui or ...que. —
ydeps ỷdēps ydemptitas. XIII f
Ye Y'e Yesaiæ XIII f
— ·ýħs Yesus. —
ymb ymb' ymber. XIII
ym[o] ym° ymago. XIV p
ypni ȳpni ympni. XIV f
ypo ·ypo· Ypocrates. XII
Yr Yr. Yrnerius. XIV
— Ẏsa Ysaias. —
z z et or 2. XII
z ·z· etiam. XIV
Z Z Obolus dimidius. VIII
— Zāb' Zambarella. —
Ze Ze Zestarius (Sextarius). VIII
Zo Zo acetabulum. VIII
— ₳ Asteriscus. —
— ɔ Antisigma. —
— ð Asteriscus. —
— ʉ enim. —
— *– Asteriscus cum obelo. —
— & et. —
— &ccłæ ecclesiæ. —
— &đ. et dimidia. —
— ÷ dimidium, est, id est, hoc est, Limniscus. —
> > or ·>· 2. XIII–XV
— >> 22. —
— >Λ 27. —
— ·>Ø· 20. —
— ɤ esse. —
— Λ et or 7. —
— Λ°nał septentrionalis. —
— Π 12. —
— ω mulier or secundum naturam. —
o ɵ obiit or obitus. VIII
— ·ẽ· Sanctus. —
— – obolus. —
— = oboli duo. —
— =m9 essemus. —
— ≈ esse. —
— ≈s esses. —
— 2 et. —
2[oo] 2°° secundo modo. XV
2[r] 2ʳ dupliciter. XIV
— ʒ 3 or est. —
— ʒ°° tertio modo. —
— 6ił siliginis or simul. —
— 6iˣ simplex. —
— 6ʳd9 surdus. —
7 7 et or 2. XIII–XV
— 7, et cætera. —
— 7enĩ etenim. —
— 7rł et reliqua. —
8 ·8· 8. XII m; XIII; XIV; XV; XV p; XV f; XVI; XVII; XVIII
9 9 compilatio, con..., cum..., 9. XIII; XIV; XIV m; XV; XV f; XVII
9 9. completorium or consecratione. XI
9ce[o] 9ce° concedo. XIV f
9cil 9cił concilium. XIV p
9cl[o]
9clo
9cło conclusio. XV; XV f
9clu[r] 9cluʳ concluditur. XIV f
9dam 9dam cuiusdam. XIV f
9do 9d'oʒ conditionem. XIV
9f 9f confirmat. XII p
9fens 9fẻns conferens. XIII p
9fr 9fr confrater. XIV m
9f[r] 9fʳ confertur or confirmatur. XIV
9g[o]
9go
9g° cognitio. XIV; XIV p
9g[r] 9gʳ cognoscitur. XIV f
9[is]
9is
9[i]s
9îs communis. XIV p; XV; XV p
9mo[o] 9mo° commodo. XV
9[o] 9° conclusio or coniunctio. XIII f; XIV p
9[o] ·9°· complexio. XII
9[o]m 9°m conclusionem. XIV p
9[o]ne 9°ne conclusione or constructione. XV f
9[or] 9°ʳ commentator. XIV p
9pellr 9pełłr compellitur. XV
9pl 9pl' completorium. X
9ple 9pl'e complere. XIII
9plo 9pl'o complexio. XIV m
9p[x]o 9pˣo or 9pˣio complexo. XIV p
9pxu 9pˣū complexum. XIV m
9[r] 9ʳ communiter, componitur, conceditur. XIV; XIV p
9[s] 9ˢ consequens. XIV f
9si[r] 9siʳ consideratur. XIV p
9ss 9ss consulibus. XII
9sto 9st'o constitutio. XIV
9st 9stʒ constet. XIV
— 9t~ continetur. —
9t
9t[i]
9ti
9tʒ or 9tiʒ continet. XIV p; XIV f; XV
9[xo]
9[x]o
9ˣo or 9ˣ° complexo. XIV p; XIV f
Close

See also

Bibliography

  • Cappelli, Adriano (1929) [1899]. Lexicon abbreviaturarum: dizionario di abbreviature latine ed italiane usate nelle carte e nei codici, specialmente del Medio-Evo, riprodotte con oltre 14000 segni incisi; con l'aggiunta di uno studio sulla brachigrafia medioevale, un prontuario di sigle epigrafiche, l'antica numerazione romana ed arabica ed i segni indicanti monete, pesi, misure, etc (3rd ed.). Milano: Ulrico Hoepli.
  • Cappelli, Adriano (2011) [1899]. Geymonat, Mario; Troncarelli, Fabio (eds.). Lexicon Abbreviaturarum: dizionario di abbreviature Latine ed Italiane usate nelle carte e codici specialmente del Medio-Evo (7th ed.). Milan: Ulrico Hoepli. ISBN 9788820345464.

References

Related Articles

Timelines

Top Qs

Fact Checks