| 分類 |
日本語 |
|
ハルハ・モンゴル語 |
ブリヤート語 |
カルムイク語 |
| 人称代名詞 |
私 |
би |
би |
би, бив |
| 君 |
чи |
ши |
чи |
| 彼 |
тэр |
тэрэ |
тер |
| 私たち |
бид, бидэн |
бидэ |
бидн, мадн, маанр, ма |
| あなた |
та |
та |
та, тадн, тан |
| あなたたち |
та нар |
та |
таанр |
| 彼ら |
тэд, тэд нар, эд нар |
тэдэ |
тедн, эдн |
| 指示代名詞 |
左 |
зүүн |
зүүн |
зүн |
| 右 |
баруун |
баруун |
барун |
| これ |
энэ |
энэ |
эн |
| あれ |
тэр |
тэрэ |
нөгә, одак, саак, аана |
| ここ |
энд,үүнд |
эндэ |
энд, үүнд |
| そこ |
тэнд |
тэндэ |
тенд |
| 近い |
ойр, дөт, хажууд |
ойро |
өөр, дөт, шиидр, өөрхн, хаҗудк |
| 遠い |
алс, холын |
холо, холын |
хол, холын, ууҗм, шилҗлһн |
| 数字 |
1 |
нэг |
нэгэн |
негн |
| 2 |
хоёр |
хоёр |
хойр |
| 3 |
гурав, гурван |
гурбан |
һурвн |
| 4 |
дөрөв, дөрвөн |
дүрбэн |
дөрвн |
| 5 |
тав, таван |
табан |
тавн |
| 人 |
人 |
хүн |
хүн |
күн, күмн |
| 名前 |
нэр |
нэрэ |
нерн |
| 父 |
аав, эцэг |
эсэгэ, аба |
эцк, бааҗа, дәәдә, аак |
| 母 |
эх, ээж |
эхэ, эжы |
эк, ээж |
| 男 |
эр, эрэгтэй, залуу |
эрэ, эрэгтэй |
залу, эр |
| 女 |
эм, эмэгтэй, хүүхэн, бүсгүй |
эхэнэр, һамган |
күүкд күн, эм, баавһа, гергн |
| 夫 |
нөхөр |
нүхэр, үбгэн |
нөкр, залу |
| 妻 |
эхнэр, гэргий, авгай |
һамган |
гергн, баавһа |
| 子ども |
хүүхэд, үр |
үхибүүн |
күүкд, үрн, балчр, нилх,
исәлә, гоога, көкүл, баһ |
| 息子 |
хүү, хөвүүн |
үхибүүн |
көвүн |
| 娘 |
охин |
басаган |
күүкн |
| 友達 |
найз, нөхөр, анд |
нүхэр, анда |
иньг, үр, нәәҗ |
| 色 |
赤 |
улаан |
улаан |
улан |
| 青 |
хөх |
хүхэ |
көк |
| 緑 |
ногоон |
ногоон |
ноһан |
| 黄色 |
шар |
шара |
шар |
| 白 |
цагаан |
сагаан |
цаһан |
| 黒 |
хар |
хара |
хар |
| 時間 |
夜 |
шөнө |
hүни |
сө |
| 朝 |
өглөө |
үглөө |
өрүн |
| 昼 |
өдөр |
үдэр |
өдр |
| 明日 |
маргааш |
үглөөдэр |
манһдур |
| 昨日 |
өчигдөр |
үсгэлдэр |
өцклдур |
| 週 |
долоо хоног |
|
долан хонг |
| 年 |
жил, он |
жэл |
җил, өөн, ө, он |
| 自然 |
太陽 |
нар, наран |
наран |
нарн, адьян |
| 月 |
сар, саран |
һара |
сар |
| 星 |
од, одон |
одон |
одн |
| 水 |
ус, усан |
уһан |
усн |
| 川 |
гол, мөрөн |
гол, мүрэн |
һол, мөрн һол |
| 湖 |
нуур |
нуур |
нур |
| 海 |
тэнгис |
далай |
тенгс |
| 塩 |
давс |
дабһан |
давсн |
| 石 |
чулуу |
шулуун |
чолун |
| 砂 |
элс |
элһэн |
элсн, шора |
| 土、土地 |
газар, шороо |
газар |
һазр, шора |
| 雲 |
үүл |
үүлэн |
үүлн, бахрагсн |
| 空 |
тэнгэр, огторгуй |
тэнгэри |
теңгр, оһтрһу |
| 風 |
салхи |
hалхин |
салькн |
| 雪 |
цас |
саhан |
цасн, архайг |
| 氷 |
мөс |
мүльhэн |
мөсн |
| 火 |
гал |
гал |
һал |
| 山 |
уул, хад |
хада, уула |
уул, хад, үүл |
| 生物 |
生物 |
мал, амьтан, адгуус |
амитан |
мал, адусн, аһурсн, әмтн |
| 魚 |
загас |
загаhан |
заһсн, бершг |
| 鳥 |
шувуу, жигүүртэн |
шубуун |
шовун, җивртн |
| 犬 |
нохой |
нохой |
ноха |
| 蛇 |
могой |
могой |
моһа |
| 虫 |
өт, хорхой |
хорхой, үтэн |
өтн, хорха |
| 植物 |
木 |
мод |
модон |
модн |
| 枝 |
мод, саваа |
модон |
модн, чичә |
| 森 |
ой, ой мод, шугуй |
ой |
ө, ө-модн, шуhу модн |
| 果物 |
жимс |
жэмэс |
земш, темсн, зер-земш |
| 種 |
үр |
хүрэнгэ |
экн |
| 葉 |
навч |
набша |
хамтхасн, намч, навч, бүчр |
| 根 |
үндэс |
үндэһэн |
уңг, үндсн, йозур, бетк |
| 花 |
цэцэг |
сэсэг |
цецг |
| 草 |
өвс, ногоо, ширгэ |
ногоон |
ноһан, өвсн, нөөлүр, ширг |
| 畜産関係 |
縄 |
дээс, уяа, аргамжаа, оосор, бүч |
аргамжа |
деесн, ооср, бүч, арһмҗ,
зел, уя |
| 皮革 |
арьс, шир |
арhан |
арсн |
| 肉 |
мах |
мяхан |
махн, хасв, зовлһ |
| 血 |
цус |
шуһан |
цусн |
| 骨 |
яс |
яһан |
ясн |
| 脂肪 |
өөх |
тоһон, өөхэн |
өөкн, хорһн |
| 卵 |
өндөг |
үндэгэн |
өндгн |
| 尾 |
сүүл |
һүүл |
сүл |
| 体 |
毛 |
үс |
үһэн |
үсн |
| 頭 |
толгой |
толгой |
толһа |
| 耳 |
чих |
шэхэн |
чикн |
| 目 |
нүд, нүдэн |
нюдэн |
нүдн |
| 頬 |
хацар |
хасар |
халх |
| 口 |
ам |
аман |
амн |
| 舌 |
хэл |
хэлэн |
келн |
| 足 |
хөл |
хүл |
көл |
| 膝 |
өвдөг |
үбдэг |
өвдг |
| 手 |
гар, мутар |
гар |
һар, мотр |
| 腹 |
гэдэс |
гэдэhэн |
гесн |
| 背中 |
нуруу |
нюрган |
нурһн |
| 胸 |
цээж, өрц |
сээжэ |
чееҗ, өрч |
| 心臓 |
зүрх |
зүрхэн |
зүркн |
| 肝臓 |
элэг |
эльгэн |
элкн |
| 腎臓 |
бөөр |
бөөрэ |
бөөр |
| その他の名詞 |
愛 |
хайр, дурлал |
дуран |
дурн |
| 国 |
улс, орон |
орон |
орн, таңһч, улс |
| 都市 |
хот |
хото |
балһсн |
| 故郷 |
нутаг |
нютаг |
нутг |
| 家 |
гэр |
гэр |
гер |
| 通り |
гудамж |
гудамжа |
һудамж |
| 店 |
дэлгүүр |
дэлгүүр |
делгүр |
| 歌 |
дуу |
дуун |
дун |
| デール |
дээл |
дэгэл |
девл |
| 形容詞 |
長い |
урт |
ута |
ут |
| 高い |
өндөр |
үндэр |
өндр |
| 重い |
хүнд |
хүндэ |
күнд |
| 全ての |
бүх, бүгд, даяар, хамаг |
бүхы, бүгэдэ |
цуһар, бүгд, хамг, даян |
| 大きい |
том, их |
томо |
том, ик |
| 多い |
их, олон |
олон |
олн, дала, ик, икәр |
| 少ない |
цөөн, цөөхөн, хэдэн, хэдхэн |
хэдэн |
цөөкн, цөн, невчкн |
| 低い |
бага |
бага |
баһ, бичкн, невчкн, баахнар |
| 小さい |
бяцхан, жижиг, өчүүхэн |
бишыхан, божо, жэжэ |
бичкн, җиҗг, җаахн, үчүкн |
| 細い |
нарийн, нимгэн |
нарин, нимгэн |
нәрн, нәрхн, нимгн |
| 寒い、冷たい |
хүйтэн |
хүйтэн |
киитн, көргәсн |
| 新しい |
шинэ |
шэнэ |
шин |
| 古い |
хуучин, хөгшин, настай, ахмад |
хуушан |
көгшн, наста, хуучн |
| 正しい |
зөв |
зүб |
чик, зөв |
| 良い |
сайн |
һайн |
сән, сәәтә, һәәвһә |
| 悪い |
муу |
муу |
му, аанахай |
| きれいな |
цэвэр |
сэбэр |
цевр |
| まっすぐな |
шууд, шулуун, цэх |
сэхэ |
һо, чик, шуд, шудрһ |
| 丸い |
бөөрөнхий, дугуй |
түхэреэн |
төгрг, моһлцг, дуһу |
| 鋭い |
хурц, шовх |
хурса |
хурц, үзүртә, иртә |
| 疑問詞 |
誰 |
хэн, хэн бэ |
хэн |
кен, кемб, кемби |
| いつ |
хэзээ |
хэзээ |
кезә |
| 何 |
юу, юу юм бэ |
юун, юу |
юн, юмб, юмби |
| どこ |
хаана, аль, хаа |
хаана |
хама, альд, әлд, ха |
| どう |
яаж, хэр |
хэр |
яһҗ, яһад |
| 動詞 |
飲む |
уух, ундаалах |
ууха |
уух, ундлх, эдлх |
| 食べる |
идэх, зооглох |
эдеэлхэ |
идх, эдлх, зооглх, уух |
| 吸う |
хөхөх |
хүхэхэ |
көкх |
| 吹く |
үлээх |
үлеэхэ |
үләх, сүүгх |
| 呼吸する |
амьсгалах |
амилха, амисхалха |
әмсхлх, әмсхлгдх, кииһән авх |
| 笑う |
инээх, хөхрөх |
энеэхэ |
инәх, һочкнх |
| 見る |
харах, үзэх |
хараха |
үзх, харх, һәәхх, шухих |
| 聞く |
сонсох, дуулах |
дуулаха |
соңсх |
| 知る |
мэдэх |
мэдэхэ |
медх, медҗәх |
| 思う |
бодох, сэтгэх, санах |
бодохо, шэбшэхэ |
санх, бодх, седклх |
| 嗅ぐ |
үнэрлэх, шинших |
үнэрдэхэ |
үнрчлх, шиңшх |
| 恐れる |
айх, сүрдэх |
айха |
әәх, сүрдх |
| 寝る |
унтах, нойрсох |
унтаха |
унтх, нөөрсх |
| 生きる |
амьдрах |
амидарха |
бәәх, җирһх, бәәршх |
| 死ぬ |
үхэх, нас барах, өнгөрөх |
үхэхэ |
үкх, өңгрх |
| 殺す |
алах |
алаха |
алх |
| 打つ |
цохих |
сохихо |
цокх, чичх, нудрмдх |
| 分ける |
хуваах, задлах |
хубааха |
хувах, хойра кех, зедлх |
| 泳ぐ |
хөвөх |
тамарха |
усчх, өөмх, көвх |
| 飛ぶ |
нисэх |
ниидэхэ |
нисх |
| 行く |
явах, одох |
ябаха |
йовх, одх, очх |
| 来る |
ирэх |
ерэхэ |
ирх, аашх |
| 座る |
суух |
һууха |
суух |
| 止まる |
зогсох |
байха |
зогсх |
| 回す |
эргүүлэх |
эрьелдүүлхэ |
дуһрулх, эргүлх |
| 与える |
өгөх |
үгэхэ |
өгх |
| つかむ |
барих |
бариха |
бәрх |
| 引く |
татах, чирэх |
татаха, зүдхэхэ |
татх, чирх |
| 縫う |
оёх, шидэх |
оёхо |
уйх, шидх |
| 言う |
хэлэх, гэх |
гэхэ |
келх, гих |
| 歌う |
дуулах |
дуулаха |
дуулх |
| 遊ぶ |
наадах |
наадаха |
наадх, цокх, татх |
| 燃える |
шатах, ноцох |
дүрэхэ |
шатх, дүрвкх |
| その他 |
禁止(~な) |
битгий, бүү |
бү |
бичә, бичкә, биш, уга,
угаһар, бү |
| 異なる |
бус, биш, ондоо |
бэшэ, буса, ондоо |
талдан, оңдан, биш, нөгә |
| と(並立) |
ба, болон |
ба, болон |
болн, чигн, ба |
| もし |
бол, хэрвээ |
хэрбээ... hаа, бол |
... болхла, кемр, кемрҗән |
| 助詞 |
(~の)上に |
дээр |
дээрэ |
деер |
| ~に(場所) |
-д/-т |
соо, -да/-дэ/-до,
-та/-тэ/-то |
-д/-т, дотр |
| ~と(共同) |
-тай/-тэй/-той |
-тай/-тэй/-той |
-та/-тә, -ла/-лә |