ノルン語
ゲルマン語系の絶滅した言語。かつてスコットランドの北諸島で使った。
From Wikipedia, the free encyclopedia
ノルン語(ノルンご、Norn)は、スコットランドの北に位置するオークニー諸島、シェトランド諸島、ケイスネスでかつて話されていたインド・ヨーロッパ語族ゲルマン語派北ゲルマン語群西スカンジナビア諸語に属する言語である。後に、これらの地域の言語はスコットランド低地語諸島部方言に置き換わる。
歴史

オークニー諸島、シェトランド諸島は、ピクト人によりブリソン諸語が用いられていた地域であり、その後ゲール人の影響下にあり、古アイルランド語も存在した[1]。しかし、古ノルド語を話すヴァイキングのノース人が8世紀から9世紀にかけて侵略し、875年にノルウェー王国に併合され[2]、用いられる言語は古西ノルド語となり、これがノルン語となる。しかし、1468年にこれらの地域がスコットランドの貴族に貸し出されてスコットランド王国の領土となり、ノルン語の地位は低下していき、ついに18世紀にはほとんど用いられなくなり、遅くとも19世紀頃には消滅を迎えることとなった。そしてスコットランド低地語諸島部方言が用いられていることとなる[3]。
文法
例文

- ノルン語オークニー諸島方言:
- Favor i ir i chimrie, / Helleur ir i nam thite,
- gilla cosdum thite cumma, / veya thine mota vara gort
- o yurn sinna gort i chimrie, / ga vus da on da dalight brow vora
- Firgive vus sinna vora / sin vee Firgive sindara mutha vus,
- lyv vus ye i tumtation, / min delivera vus fro olt ilt.
- Amen.
- ノルン語シェトランド諸島方言:
- Fyvor or er i Chimeri. / Halaght vara nam dit.
- La Konungdum din cumma. / La vill din vera guerde
- i vrildin sindaeri chimeri. / Gav vus dagh u dagloght brau.
- Forgive sindorwara / sin vi forgiva gem ao sinda gainst wus.
- Lia wus ikè o vera tempa, / but delivra wus fro adlu idlu.
- [For do i ir Kongungdum, u puri, u glori.] Amen.
- 古西ノルド語:
- Faþer vár es ert í himenríki, / verði nafn þitt hæilagt
- Til kome ríke þitt, / værði vili þin
- sva a iarðu sem í himnum. / Gef oss í dag brauð vort dagligt
- Ok fyr gefþu oss synþer órar, / sem vér fyr gefom þeim er viþ oss hafa misgert
- Leiðd oss eigi í freistni, / heldr leys þv oss frá ollu illu.
- Amen.
- フェロー語
- Faðir vár, tú sum ert í himlinum. / Heilagt verði navnið títt.
- Komi ríkið títt. / Verði vilji tín,
- so sum á himli, so á jørð. / Gev okkum í dag okkara dagliga breyð.
- Fyrigev okkum syndir okkara, / so sum vit eisini fyrigeva teimum, ið móti okkum synda.
- Leið okkum ikki í freistingar, / men frels okkum frá tí illa.
- [Tí at títt er ríkið, valdið og heiðurin um aldur og allar ævir.] Amen.
- アイスランド語
- Faðir vor, þú sem ert á himnum. / Helgist þitt nafn,
- til komi þitt ríki, / verði þinn vilji,
- svo á jörðu sem á himni. / Gef oss í dag vort daglegt brauð.
- Fyrirgef oss vorar skuldir, / svo sem vér og fyrirgefum vorum skuldunautum.
- Og eigi leið þú oss í freistni, / heldur frelsa oss frá illu.
- [Því að þitt er ríkið, mátturinn og dýrðin að eilífu.] Amen.
- ノルウェー語ニーノシュク
- Fader vår, du som er i himmelen! / Lat namnet ditt helgast.
- Lat riket ditt koma. / Lat viljen din råda
- på jorda så som i himmelen. / Gjev oss i dag vårt daglege brød.
- Forlat vår skuld, / som vi òg forlèt våre skuldmenn.
- Før oss ikkje ut i freisting, / men frels oss frå det vonde.
- [For riket er ditt, og makta og æra i all æve.] Amen.
- カトリック教会と日本聖公会の共通日本語口語訳
- 天におられるわたしたちの父よ、み名が聖とされますように。
- み国が来ますように。みこころが天に行われるとおり地にも行われますように。
- わたしたちの日ごとの糧を今日もお与えください。
- わたしたちの罪をおゆるしください。わたしたちも人をゆるします
- わたしたちを誘惑におちいらせず、悪からお救いください。
- 国と力と栄光は、永遠にあなたのものです。アーメン
以下は、1890年代、ヤクプ・ヤコブセンがシェトランド諸島極北の島ウンスト島で聞いた、シェトランド諸島のノルン語のなぞなぞ“guddick”である。同様のなぞなぞはフェロー諸島やアイスランドにもあり、イングランドにも派生している。
ノルン語シェトランド諸島方言 (ヤクプ・ヤコブセン)
|
フェロー語
|
アイスランド語
| |
スコットランド低地語オークニー諸島方言[5]
|
英語に翻訳されたもの
|
日本語に訳すと
|
イングランドの伝統的なもの
|
その答えは牛。4つの乳頭、4足歩行, 2本の角と耳は空に向かって立っていて、二つの耳は野原への道に見せて、それから1本の尻尾は後ろでゆれながら(懸垂しながら)やってくる。