Grapsoidea
Überfamilie der Ordnung Zehnfußkrebse (Decapoda)
From Wikipedia, the free encyclopedia
Die Grapsoidea sind eine Überfamilie von Krebstieren aus der Teilordnung der Krabben (Brachyura) in der Ordnung der Zehnfußkrebse (Decapoda).[1]
| Grapsoidea | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Hemigrapsus nudus, Puget Sound, Washington, USA | ||||||||||||
| Systematik | ||||||||||||
| ||||||||||||
| Wissenschaftlicher Name | ||||||||||||
| Grapsoidea | ||||||||||||
| MacLeay, 1838 |



Merkmale
Der Cephalothorax ist annähernd quadratisch bis annähernd rund und gewöhnlich etwas breiter als lang. Vorderer und hinterer Seitenrand sind oft nicht klar abgrenzbar. Die Rückenseite is gekörnt bis glatt, die Regionen sind schwach oder mäßig abgegrenzt. Die H-förmige Einziehung ist meist deutlich. Die Stirn ist meist glatt, manchmal gelappt oder mit tiefen Spalten (Plagusiidae, Percnidae). Sie überragt das Epistom nach vorn, ihr Rand ist glatt oder mit Dornen besetzt (Percnidae). Augen und Augenhöhlen sind gut entwickelt, die Augen liegen am oder nahe des vorn-seitlichen Winkels. Die Antennulen falten sich quer oder leicht schräg. Das Proepistom variiert von einem schmalen Kiel bis zu einer breiten Platte. Das basale Antennenglied ist gut entwickelt, das fünfte und die Antennengeißel meist abgebogen. Die Mundhöhle ist quadratisch. Die geschlossenen dritten Maxillipeden lassen keinen Spalt fei. Ihr Exopodit ist vorhanden, meist mit einer gut entwickelten Geißel.[2]
Die Scherenbeine sind kräftig, relativ kurz und meist symmetrisch. Die Schreitbeine (P2–P5) sind gut entwickelt. Das Sternum ist breit, die Nähte zwischen erstem und zweiten und zweiten und dritten Sterniten (1/2–2/3) sind deutlich, die zwischen 3/4 undeutlich und die folgenden unterbrochen. Das erste Gonopodium ist sehr verschieden geformt, gewöhnlich mit einer verhornten Spitze, die meist von einem Borstenbüschel verborgen ist und einer seitlichen Palpe vor dem Ende. Dritter bis fünfter (Plagusiidae, Glyptograpsidae) bzw. dritter bis sechster (Percnidae) Somit des Pleons sind bei Männchen verschmolzen oder alle Somiten sind frei beweglich. Das Telson ist gewöhnlich schmaler als der sechste Somit, länger als breit und am Ende abgerundet.[2]
Vorkommen
Die Gattungen und Arten der Grapsoidea leben semiaquatisch (halb an Land, halb im Wasser), sowohl an Süßgewässern als auch am Meer. Sie kommen hauptsächlich in den Tropen vor, nur wenige Arten leben auch in gemäßigten Breiten.
Systematik
William Sharp MacLeay listete im Jahr 1838 fünf Familien unter dem Oberbegriff Grapsina or Square Crabs (deutsch ‚Quadratkrabben‘) auf:[1]
- Gecarcinidae
- Gonoplacidae
- Grapsidae
- Ocypodidae
- Telphusidae
Die von MacLeay als „normal groupe“ bezeichneten Gecarcinidae und Grapsidae befinden sich heute noch in der Überfamilie Grapsoidea, die als „aberrant groupe“ bezeichneten weiteren drei Familien wurden inzwischen in andere Überfamilien gestellt.
Gemäß dem World Register of Marine Species (WoRMS) besteht die Überfamilie der Grapsoidea 2025 aus neun Familien:[3]
- Gecarcinidae MacLeay, 1838 – Landkrabben
- Cardisoma Latreille in Latreille, Le Peletier, Serville & Guérin, 1828
- Cardisoma armatum Herklots, 1851 – Harlekinkrabbe
- Discoplax A. Milne-Edwards, 1867
- Epigrapsus Heller, 1862
- Gecarcinus Leach, 1814
- Gecarcoidea H. Milne Edwards, 1837
- Gecarcoidea natalis (Pocock, 1889) – Weihnachtsinsel-Krabbe
- Johngarthia Türkay, 1970
- Tuerkayana Guinot, Ng & Rodriguez Moreno, 2018
- Cardisoma Latreille in Latreille, Le Peletier, Serville & Guérin, 1828
- Glyptograpsidae Schubart, Cuesta & Felder, 2002
- Glyptograpsus Smith, 1870
- Platychirograpsus De Man, 1896
- Grapsidae MacLeay, 1838 – Quadratkrabben
- Geograpsus Stimpson, 1858
- Goniopsis De Haan, 1833
- Grapsus Lamarck, 1801
- Grapsus grapsus (Linnaeus, 1758) – Rote Klippenkrabbe
- Grapsus adscensionis (Osbeck, 1765) – Rote Felsenkrabbe
- Leptograpsus H. Milne Edwards, 1853
- Litograpsus Schweitzer & Karasawa, 2004 †
- Metopograpsus H. Milne Edwards, 1853
- Miograpsus Fleming, 1981 †
- Pachygrapsus Randall, 1840
- Planes Bowdich, 1825
- Leptograpsodidae Guinot, Ng & Rodriguez Moreno, 2018
- Leptograpsodes Montgomery, 1931
- Percnidae Števčić, 2005
- Percnon Gistel, 1848
- Plagusiidae Dana, 1851
- Caligoplagusia Fujita & Narusa, 2014
- Davusia Guinot, 2007
- Euchirograpsus H. Milne Edwards, 1853
- Guinusia Schubart & Cuesta, 2010
- Miersiograpsus Türkay, 1978
- Petrusia Beschin, Busulini, Tessier & Zorzin, 2016 †
- Plagusia Latreille, 1804
- Sesarmidae Dana, 1851
- Andamanium Naruse & Ng, 2020
- Aratus H. Milne Edwards, 1853
- Aratus pisonii – Mangroven-Baumkrabbe
- Armases Abele, 1992
- Bresedium Serène & Soh, 1970
- Chiromantes Gistel, 1848
- Chriselatium Ng & Wowor, 2024
- Circulium Naruse & Ng, 2020
- Clistocoeloma A. Milne-Edwards, 1873
- Contusarma Schubart & Ng, 2020
- Cristarm Naruse & Ng, 2012
- Danarma Schubart & Ng, 2020
- Eneosesarma Brösing, Spiridonov, Al-Aidaroos & Türkay, 2014
- Episesarma De Man, 1895
- Fasciarma Shahdadi & Schubart, 2017
- Geosesarma De Man, 1892 – Vampirkrabben
- Guinearma Shahdadi & Schubart, 2017
- Haberma Ng & Schubart, 2002
- Karstarma Davie & Ng, 2007
- Labuanium Serène & Soh, 1970
- Leptarma Shahdadi, Fratini & Schubart, 2020
- Lithoselatium Schubart, Liu & Ng, 2009
- Manarma Schubart & Ng, 2020
- Metagrapsus H. Milne Edwards, 1853
- Metasesarma H. Milne Edwards, 1853
- Metopaulias Rathbun, 1896
- Miersarma Schubart & Ng, 2020
- Migmarma Schubart & Ng, 2020
- Mindanium Naruse & Ng, 2020
- Muradium Serène & Soh, 1970
- Namlacium Serène & Soh, 1970
- Nanosesarma Tweedie, 1951
- Neosarmatium Serène & Soh, 1970
- Neosesarma Serène & Soh, 1970
- Orisarma Schubart & Ng, 2020
- Parasesarma De Man, 1895
- Perisesarma De Man, 1895
- Platychirarma Schubart & Ng, 2020
- Pseudosesarma Serène & Soh, 1970
- Sarmatium Dana, 1851
- Scandarma Schubart, Liu & Cuesta, 2003
- Selatium Serène & Soh, 1970
- Sesarma Say, 1817
- Sesarmoides Serène & Soh, 1970
- Sesarmops Serène & Soh, 1970
- Shinobium Naruse & Ng, 2020
- Sinosesarma Ng, Shih & Cannicci, 2019
- Stelgistra Ng & Liu, 1999
- Tiomanium Serène & Soh, 1970
- Trapezarma Schubart & Ng, 2020
- Varunidae H. Milne Edwards, 1853
- Unterfamilie Asthenognathinae Stimpson, 1858
- Asthenognathus Stimpson, 1858
- Globihexapus Schweitzer & Feldmann, 2001 †
- Unterfamilie Cyclograpsinae H. Milne Edwards, 1853
- Austrohelice Sakai, Türkay & Yang, 2006
- Chasmagnathus De Haan, 1833
- Cyclograpsus H. Milne Edwards, 1837
- Helicana Sakai & Yatsuzuka, 1980
- Helice De Haan, 1833
- Helograpsus Campbell & Griffin, 1966
- Metaplax H. Milne Edwards, 1852
- Miosesarma Karasawa, 1989 †
- Neohelice Sakai, Türkay & Yang, 2006
- Paragrapsus H. Milne Edwards, 1853
- Parahelice Sakai, Türkay & Yang, 2006
- Pseudohelice Sakai, Türkay & Yang, 2006
- Unterfamilie Gaeticinae Davie & Ng, 2007
- Acmaeopleura Stimpson, 1858
- Brankocleistostoma Števčić, 2011
- Gaetice Gistel, 1848
- Gopkittisak Naruse & Clark, 2009
- Paranotonyx Nobili, 1906
- Proexotelson Naruse, 2015
- Pseudopinnixa Ortmann, 1894
- Sestrostoma Davie & Ng, 2007
- Unterfamilie Pinnotherelinae Alcock, 1900
- Pinnotherelia H. Milne Edwards & Lucas, 1843
- Unterfamilie Thalassograpsinae Davie & Ng, 2007
- Thalassograpsus Tweedie, 1950
- Unterfamilie Varuninae H. Milne Edwards, 1853
- Brachynotus De Haan, 1833
- Chhapgarus Ng, Trivedi & Bhat, 2022
- Cyrtograpsus Dana, 1851
- Eoacmaeopleura De Angeli & Bellin, 2022 †
- Eriocheir De Haan, 1835
- Eriocheir sinensis H. Milne Edwards, 1853 – Chinesische Wollhandkrabbe
- Grapsodius Holmes, 1900
- Hemigrapsus Dana, 1851
- Neoeriocheir Sakai, 1983
- Noarograpsus Ng, Manuel & Ng, 2006
- Orcovita Ng & Tomascik, 1994
- Otognathon Ng & Števčić, 1993
- Parapyxidognathus Ward, 1941
- Parvonotus Davie & Ng, 2024
- Platyeriocheir Ng, Guo & Ng, 1999
- Pseudogaetice Davie & Ng, 2007
- Pseudograpsus H. Milne Edwards, 1837
- Ptychognathus Stimpson, 1858
- Pyxidognathus A. Milne-Edwards, 1879
- Sakakurapus Karasawa, 2018 †
- Scutumara Ng & Nakasone, 1993
- Tetragrapsus Rathbun, 1918
- Utica White, 1847
- Varuna H. Milne Edwards in Bory de Saint Vincent, 1830
- Keiner Unterfamilie der Varunidae zugeordnet sind die Gattungen:
- Hemiplax Heller, 1865
- Tritodynamia Ortmann, 1894
- Unterfamilie Asthenognathinae Stimpson, 1858
- Xenograpsidae Ng, Davie, Schubart & Ng, 2007
- Xenograpsus Takeda & Kurata, 1977