立秋
二十四節気の一つ
From Wikipedia, the free encyclopedia
季節
夏が極まり秋の気配が立ち始める日[1]。七月節(旧暦7月)。『暦便覧』では「初めて秋の気立つがゆゑなれば也」と説明している。
夏至と秋分の中間で、昼夜の長短を基準に季節を区分する場合、この日から立冬の前日までが秋となる。二十四節気が成立した中国内陸部は大陸性気候のためこの頃には涼しくなり始めるが、海に囲まれた日本列島は、立秋を過ぎても猛暑が続く。[2] 立秋からの暑さを「残暑」といい、手紙や文書等の時候の挨拶などで用いられる。また、この日から暑中見舞いではなく残暑見舞いを出すことになる。
藤原敏行は「秋来ぬと目にはさやかに見えねども 風の音にぞおどろかれぬる」(古今和歌集)と詠んだ。
2004年(平成16年)以降より、この日から2日至っても梅雨が明けない場合は「梅雨明け」の発表はされなくなる(明確な区切り無く秋雨に移る。立秋以降の長雨は秋雨という)。それゆえに、東北地方(特に北東北)などでは「梅雨明け特定せず(梅雨明けなし)」となることも決して少なくない。
全国高等学校野球選手権大会も立秋頃に開幕を迎える。
日付
定気法による立秋の瞬間(世界時、UT)と、日本・中国での立秋日の日付は表のとおり。日本における時刻はこの表の9時間後[3][4]、中国では8時間後となり、世界時15時台の2国の日付は異なる。
| 年 | 日時 (UT) | 日本 | 中国 |
|---|---|---|---|
| 1966年 | 8月7日23:49 | 8月8日 | 8月8日 |
| 1967年 | 8月8日05:35 | 8月8日 | 8月8日 |
| 1968年 | 8月7日11:27 | 8月7日 | 8月7日 |
| 1969年 | 8月7日17:14 | 8月8日 | 8月8日 |
| 1970年 | 8月7日22:54 | 8月8日 | 8月8日 |
| 1971年 | 8月8日04:40 | 8月8日 | 8月8日 |
| 1972年 | 8月7日10:29 | 8月7日 | 8月7日 |
| 1973年 | 8月7日16:13 | 8月8日 | 8月8日 |
| 1974年 | 8月7日21:57 | 8月8日 | 8月8日 |
| 1975年 | 8月8日03:45 | 8月8日 | 8月8日 |
| 1976年 | 8月7日09:38 | 8月7日 | 8月7日 |
| 1977年 | 8月7日15:30 | 8月8日 | 8月7日 |
| 1978年 | 8月7日21:18 | 8月8日 | 8月8日 |
| 1979年 | 8月8日03:11 | 8月8日 | 8月8日 |
| 1980年 | 8月7日09:09 | 8月7日 | 8月7日 |
| 1981年 | 8月7日14:57 | 8月7日 | 8月7日 |
| 1982年 | 8月7日20:42 | 8月8日 | 8月8日 |
| 1983年 | 8月8日02:30 | 8月8日 | 8月8日 |
| 1984年 | 8月7日08:18 | 8月7日 | 8月7日 |
| 1985年 | 8月7日14:04 | 8月7日 | 8月7日 |
| 1986年 | 8月7日19:46 | 8月8日 | 8月8日 |
| 1987年 | 8月8日01:29 | 8月8日 | 8月8日 |
| 1988年 | 8月7日07:20 | 8月7日 | 8月7日 |
| 1989年 | 8月7日13:04 | 8月7日 | 8月7日 |
| 1990年 | 8月7日18:46 | 8月8日 | 8月8日 |
| 1991年 | 8月8日00:37 | 8月8日 | 8月8日 |
| 1992年 | 8月7日06:27 | 8月7日 | 8月7日 |
| 1993年 | 8月7日12:18 | 8月7日 | 8月7日 |
| 1994年 | 8月7日18:04 | 8月8日 | 8月8日 |
| 1995年 | 8月7日23:52 | 8月8日 | 8月8日 |
| 1996年 | 8月7日05:49 | 8月7日 | 8月7日 |
| 1997年 | 8月7日11:36 | 8月7日 | 8月7日 |
| 1998年 | 8月7日17:20 | 8月8日 | 8月8日 |
| 1999年 | 8月7日23:14 | 8月8日 | 8月8日 |
| 2000年 | 8月7日05:03 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2001年 | 8月7日10:52 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2002年 | 8月7日16:39 | 8月8日 | 8月8日 |
| 2003年 | 8月7日22:24 | 8月8日 | 8月8日 |
| 2004年 | 8月7日04:20 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2005年 | 8月7日10:03 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2006年 | 8月7日15:41 | 8月8日 | 8月7日 |
| 2007年 | 8月7日21:31 | 8月8日 | 8月8日 |
| 2008年 | 8月7日03:16 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2009年 | 8月7日09:01 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2010年 | 8月7日14:49 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2011年 | 8月7日20:33 | 8月8日 | 8月8日 |
| 2012年 | 8月7日02:31 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2013年 | 8月7日08:20 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2014年 | 8月7日14:02 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2015年 | 8月7日20:01 | 8月8日 | 8月8日 |
| 2016年 | 8月7日01:53 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2017年 | 8月7日07:40 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2018年 | 8月7日13:30 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2019年 | 8月7日19:13 | 8月8日 | 8月8日 |
| 2020年 | 8月7日01:06 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2021年 | 8月7日06:54 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2022年 | 8月7日12:29 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2023年 | 8月7日18:23 | 8月8日 | 8月8日 |
| 2024年 | 8月7日00:09 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2025年 | 8月7日05:51 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2026年 | 8月7日11:42 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2027年 | 8月7日17:26 | 8月8日 | 8月8日 |
| 2028年 | 8月6日23:20 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2029年 | 8月7日05:11 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2030年 | 8月7日10:46 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2031年 | 8月7日16:42 | 8月8日 | 8月8日 |
| 2032年 | 8月6日22:31 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2033年 | 8月7日04:15 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2034年 | 8月7日10:08 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2035年 | 8月7日15:53 | 8月8日 | 8月7日 |
| 2036年 | 8月6日21:48 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2037年 | 8月7日03:42 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2038年 | 8月7日09:20 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2039年 | 8月7日15:17 | 8月8日 | 8月7日 |
| 2040年 | 8月6日21:09 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2041年 | 8月7日02:47 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2042年 | 8月7日08:37 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2043年 | 8月7日14:19 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2044年 | 8月6日20:07 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2045年 | 8月7日01:58 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2046年 | 8月7日07:32 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2047年 | 8月7日13:24 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2048年 | 8月6日19:17 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2049年 | 8月7日00:56 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2050年 | 8月7日06:51 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2051年 | 8月7日12:40 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2052年 | 8月6日18:32 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2053年 | 8月7日00:28 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2054年 | 8月7日06:05 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2055年 | 8月7日11:59 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2056年 | 8月6日17:54 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2057年 | 8月6日23:32 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2058年 | 8月7日05:24 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2059年 | 8月7日11:11 | 8月7日 | 8月7日 |
| 2060年 | 8月6日16:58 | 8月7日 | 8月7日 |
グレゴリオ暦
グレゴリオ暦による1583年から2499年までの日本の立秋は表のとおり[5][6][7]。
365日からの超過分が毎年蓄積し、4年に一度閏年でリセットされる様子がわかる(立秋は閏日の挿入される2月末日より後のため、4で割り切れる年が先頭)。 1916年 - 2071年には8月7日か8月8日だが、1915年までは8月9日もあり、2072年からは8月6日もある。
| 年 | 年を4で割った余り | 確定困難な(日を跨ぐ)年 | |||
|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 1 | 2 | 3 | 真夜中の前後10分 | |
| 1583年 - 1591年 | 8日 | 8日 | 8日 | 8日 | 1588(7-8日) |
| 1592年 - 1619年 | 7日 | 8日 | 8日 | 8日 | 1617(7-8日) |
| 1620年 - 1647年 | 7日 | 7日 | 8日 | 8日 | |
| 1648年 - 1675年 | 7日 | 7日 | 7日 | 8日 | 1650(7-8日) |
| 1676年 - 1699年 | 7日 | 7日 | 7日 | 7日 | 1679(7-8日) |
| 1700年 - 1711年 | 8日 | 8日 | 8日 | 8日 | |
| 1712年 - 1739年 | 7日 | 8日 | 8日 | 8日 | |
| 1740年 - 1767年 | 7日 | 7日 | 8日 | 8日 | |
| 1768年 - 1799年 | 7日 | 7日 | 7日 | 8日 | 1799(7-8日) |
| 1800年 - 1831年 | 8日 | 8日 | 8日 | 8日 | |
| 1832年 - 1859年 | 7日 | 8日 | 8日 | 8日 | |
| 1860年 - 1891年 | 7日 | 7日 | 8日 | 8日 | 1890(7-8日) |
| 1892年 - 1899年 | 7日 | 7日 | 7日 | 8日 | |
| 1900年 - 1915年 | 8日 | 8日 | 8日 | 9日 | |
| 1916年 - 1951年 | 8日 | 8日 | 8日 | 8日 | 1919(8-9日) |
| 1952年 - 1979年 | 7日 | 8日 | 8日 | 8日 | |
| 1980年 - 2007年 | 7日 | 7日 | 8日 | 8日 | 1981(7-8日) |
| 2008年 - 2039年 | 7日 | 7日 | 7日 | 8日 | |
| 2040年 - 2071年 | 7日 | 7日 | 7日 | 7日 | |
| 2072年 - 2099年 | 6日 | 7日 | 7日 | 7日 | |
| 2100年 - 2127年 | 7日 | 7日 | 8日 | 8日 | |
| 2128年 - 2159年 | 7日 | 7日 | 7日 | 8日 | 2130(7-8日), 2159(7-8日) |
| 2160年 - 2191年 | 7日 | 7日 | 7日 | 7日 | |
| 2192年 - 2199年 | 6日 | 7日 | 7日 | 7日 | |
| 2200年 - 2219年 | 7日 | 8日 | 8日 | 8日 | |
| 2220年 - 2247年 | 7日 | 7日 | 8日 | 8日 | |
| 2248年 - 2279年 | 7日 | 7日 | 7日 | 8日 | 2279(7-8日) |
| 2280年 - 2299年 | 7日 | 7日 | 7日 | 7日 | |
| 2300年 - 2307年 | 8日 | 8日 | 8日 | 8日 | |
| 2308年 - 2339年 | 7日 | 8日 | 8日 | 8日 | |
| 2340年 - 2367年 | 7日 | 7日 | 8日 | 8日 | 2366(7-8日) |
| 2368年 - 2395年 | 7日 | 7日 | 7日 | 8日 | |
| 2396年 - 2427年 | 7日 | 7日 | 7日 | 7日 | |
| 2428年 - 2455年 | 6日 | 7日 | 7日 | 7日 | |
| 2456年 - 2487年 | 6日 | 6日 | 7日 | 7日 | 2486(6-7日) |
| 2488年 - 2499年 | 6日 | 6日 | 6日 | 7日 | |